كتاب مؤمنان كه در آن كارهاى نيك ايشان به ثبت رسيده، همچون جوازى براى گذشتن از صراط و روانه شدن به بهشت است، و گواهى بر وابسته بودن آنان به نيكان و صالحان، و ثبت شدن اين گفته «اقرؤوا كتابيه» به توسط خدا تأكيدى بر آن است كه هيچ كس بدون پرداختن بها وارد بهشت نمى‌شود، و اين كه خدا هر كس را كه آفريده به او اراده و اختيار بخشيده است تا خود شخصا زندگى و آينده خود را بنويسد، و صفحاتى كه از آنها كتاب و نامه عمل آدمى فراهم مى‌آيد، ساعتهاى عمر او است كه در آنها هر چه بخواهد از اعمالى كه تعيين كننده سرنوشت او در آخرت است مى‌نويسد. و در خبرى نبوى آمده است كه: «در روز قيامت، براى هر يك از ايام عمر بنده بيست و چهار مخزن گشوده مى‌شود (شماره ساعتهاى شبانه روز)، پس چون مخزنى را آكنده از نور و سرور ببيند، از مشاهده آن چندان شادمان مى‌شود كه اگر آن شادى را ميان اهل دوزخ تقسيم كنند، از احساس درد آتش مدهوش مى‌شوند، و آن ساعتى است كه در آن اطاعت فرمان پروردگار خود كرده است، سپس مخزنى گشوده مى‌شود كه آن را تاريك و گندناك و هراس انگيز مى‌بيند، و در اين هنگام چنان جزع و فزعى بر او عارض مى‌شود كه اگر آن را ميان اهل بهشت تقسيم كنند، نعيم بهشت گلوگير ايشان مى‌شود، و آن ساعتى است كه در آن به نافرمانى پروردگار خويش برخاسته بوده است، و سپس مخزن ديگرى باز مى‌شود/ ٢٩٤ كه آن را تهى مى‌بيند و هيچ مايه سرور يا غمى در آن وجود ندارد، و اين نماينده ساعتى است كه در آن به خواب رفته بود يا به چيزى از كارهاى مباح دنيا اشتغال داشته است، پس گرفتار غبن و تأسف مى‌شود كه چرا آن ساعت را به مصرف پرداختن به كارهاى نيكو نكرده بوده است»، [٥٠] اما پرهيزگارانى كه پيوسته اوقات خود را در فرمانبردارى از خدا مى‌گذرانند و به ياد اويند و در هر حال‌ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‌ جُنُوبِهِمْ‌ چنين‌اند، بيشتر صفحات كتابنامه اعمالشان آكنده از كارهاى شايسته و نيكى است كه از ديدن آنها شادمان مى‌شوند و ديگران را در روز

[٥٠] - بحار الانوار، ج ٧، ص ٢٦٢.