تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٢ - اولا
تا حدى/ ٢٣٩ محتوى ارزشها باشد تا در نزد عرف عامه مورد قبول واقع شود، و چون اين ملاحظه محدود پذيرش عرف عامه از بعضى از دخل و تصرفهاى آنان جلوگيرى مىكند، خواهان آن نيستند. و بدين گونه مخالفت حكم عقل با قانون از آشكارترين نشانههاى مجرمان است، به همان گونه كه فرمانروايى هوسها و شهوتها از بزرگترين عوامل انگيزنده بر جرايم است.
شايد از اين جا به آن نتيجه برسيم كه يكى از اسباب عظمت اسلام آن است كه در آن ارزشهايى ثابت و اساسى آمده است كه دگرگون كردن آنها امكان پذير نيست، بلكه بايد به عنوان ميزان و مقياسى در جامعه باقى بماند، و اين ارزشها را خدا به هيچ كس (از رسول يا امام يا حاكم شرع يا دولت) اجازه آن نمىدهد كه به هيچ عنوانى در آنها تصرف كند و تغييرشان دهد، و حكمت در اين منع آن است كه بر همه آنان تفوق و برترى دارد، و نقش همه آنان روان كردن آنها است نه تشريع و قانونگذارى، به همان گونه كه اگر در رسالت اين ارزشها تبديل پيدا كند، رسالت مصداقيت و ارزشهاى خود را از دست مىدهد. مصلحت عامه گاه مقتضى تغيير بعضى از قوانين مىشود، ولى اين تغيير بايد در ضمن چارچوب قانونى معينى صورت پذير شود.
[٣٩- ٤٣] پس از نفى هر گونه گواهى عقلى يا نقلى (كتاب) كه مؤيد برابر بودن مسلمانان و مجرمان بوده باشد، به نفى اين مطلب مىپردازد كه مجرمان ايمانى به خدا داشته باشند تا به مقتضاى آن از آتش براءت حاصل كنند و از هر مسئوليتى در برابر اعمالشان آزاد شوند.
«أَمْ لَكُمْ أَيْمانٌ عَلَيْنا بالِغَةٌ- مگر سوگند كامل و رسايى از ما در دست داريد.» «بالغة» به معنى كامل و تامّ و از همه جهات و شرطها است: چه هنگامى كه مىگوييم نوجوان بالغ شد بدين معنى است كه جنبه مردى او به كمال خود رسيده است. و ممكن است به معنى سوگندهاى ناشكستنى و پيوسته تا روز قيامت باشد ...