تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١ - شرح آيات
إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَ نَحْنُ أَغْنِياءُ. [٣] «حَمِيدٌ- ستوده.» خداوند متعال از آن جهت اين صفت را بر بىنيازى افزود كه هر بىنيازى ستوده و پسنديده نيست، چه ممكن است كه اين بىنيازى شخص را به طغيان برانگيزد/ ٢٠ يا نعمت او را گمراه سازد.
[٧] سپس سياق قرآن آن ايستار اساسى كافران را كه خود بزرگ بينى و كفر و تولّى از آن برخاسته بود، يعنى ايمان نداشتن به آخرت، بيان مىكند، و طبيعى است كه آن كس كه نسبت به جزا كافر باشد، توجهى به قبول و تحمّل مسئوليت نخواهد داشت.
«زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا- كسانى كه كافر شدند، چنان مىپنداشتند كه بار ديگر زنده و برانگيخته نخواهند شد.» تا جزاى خويش را پس از مرگ دريافت كنند، و زعم و گمان تنها ادّعايى است كه هيچ يقينى براى آدمى از آن حاصل نمىشود، و چون كافران دليلى براى انكار آخرت همچون يك حقيقت واقعى فطرى نمىيافتند، به آن متوسل شدند كه پندار و گمان خويش را با كلمه «لن» تأكيد كنند تا مؤيدى براى كفر ورزيدن ايشان به حقايق بوده باشد، ولى قرآن، با تأكيد بر بعث و حساب و در نتيجه جزا، پندار ايشان را تكذيب مىكند و به فرستاده خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- چنين فرمان مىدهد
«قُلْ بَلى وَ رَبِّي لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِما عَمِلْتُمْ- بگو: بلى، و سوگند به پروردگارم كه برانگيخته خواهيد شد و سپس از آنچه كرده بوديد آگاهى پيدا خواهيد كرد.» در اين آيه تأكيدهاى متعدّدى در برابر گمان باطل ايشان آمده است، و تأكيد لفظى با تأكيدهايى كلامى كه از آن قويتر مىنمايد مواجه شده است. و
[٣] - آل عمران/ ١٨١.