تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢ - شرح آيات
باشد»، [١٧] و در قرآن آمده است كه «لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها- خدا نفسى را به انجام عملى مكلف نمىكند مگر اين كه توانايى انجام دادن آن را داشته باشد» [١٨] بنا بر اين تقوا و ترس از خدا به اندازه استطاعت عين پرهيزگارى كامل و تمام است.
دوم: ترس از خدا به اندازهاى كه بايد ترسيد و پرهيزگار شد، از انسانى به انسان ديگر بر حسب تفاوت اوضاع و احوال و امكانيات ذاتى تغيير پذير است، پس تقواى شل و كور و بيمار با تقواى انسانى كه بدن سالم دارد فرق مىكند، و همچنين پرهيزگارى انسان دانا با انسان نادان متفاوت است، و چنين است پرهيزگارى شخص گرفتار زندان نسبت به شخصى كه از آزادى برخوردار است يكسان نيست، و همچنين در موارد ديگر ... و به همين سبب خداوند متعال براى انفاق شخص مالدار و شخص فقير تفاوت قائل شده و گفته است كه هر يك به اندازه توانايى خود بايد انفاق كنند لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمَّا آتاهُ اللَّهُ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها. [١٩] از آيه اين گونه مفهوم مىشود كه: مؤمن مىبايستى در نگرش خود به دين واقعيت را در نظر داشته باشد، و متناسب با استطاعت و توانايى خويش از خدا بترسد و پرهيزگار باشد، و اگر چنين قدرتى را نداشت به ملامت كردن خويشتن نپردازد و از رحمت خدا نوميد نشود،/ ٤٠ بلكه به اندازه توانايى خويش به كار برخيزد و عمل كند. مثلا: آن كس كه توانايى ايستاده نماز گزاردن ندارد، در صدد ترك كردن نماز برنيايد، بلكه نشسته نماز بخواند، و آن كس كه قدرت معارضه با فرمانرواى بد ندارد، در قلب خود با او در كارش موافق نباشد، بلكه ظاهرا از او پرهيز كند و در نهان پيوسته به مقاومت كردن با او ادامه دهد، و نظاير اينها ...
خداى تعالى گفته است
[١٧] - همان جا.
[١٨] - البقرة/ ٢٨٦.
[١٩] - الطلاق/ ٧.