تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٥ - رهنمودهايى از آيات

عبد الملك» از امام صادق (ع)، [٥] و از آن روى نوح خوانده شد كه مدت نهصد و پنجاه سال بر قوم خود نوحه كرد، [٦] چنان كه امير المؤمنين (ع) به مرد شامى گفت، و در معانى الأخبار آمده است كه: «معنى نوح آن است كه بر خود نوحه مى‌كرد، و مدت پانصد سال مى‌گريست، و بر نفس خود از آن كه قومش گمراهى مى‌كنند نوحه مى‌كرد». [٧] و امام صادق (ع) از پيامبر (ص) روايت كرد كه: «نوح دو هزار و چهارصد و پنجاه سال زيست»، [٨] و نيز از او است كه گفت: «عمرهاى قوم نوح سيصد سال، سيصد سال بود». [٩]/ ٣٩٨ آيه اشاره به آن دارد كه امتها (ملتها) در سراسر دوره تمدنى خود، نخست بر فطرت ايمان و استقامت‌اند و سپس انحراف پيدا مى‌كنند، و در نقطه عطف خطرناكى از دوره زندگى خود و درست در هنگام انحدار و فرو افتادن كشنده، رسولان و مصلحان برانگيخته مى‌شوند تا شايد جريان سقوط را متوقف سازند، و به همين سبب پيامبران غالبا به مردمان بيم مى‌دهند و از آينده خطرناك آنان را مى‌ترسانند، از آن روى كه بر قومى گمراه و منحرف مبعوث شده‌اند، تا آنان را از گرفتار شدن به پايان زيانبخش پيشروى در گمراهى بر حذر دارند.

«أَنْ أَنْذِرْ قَوْمَكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ‌- كه قومت را بيم ده و بر حذر دار، پيش از آن كه عذاب دردناك بر ايشان وارد شود.» بدان سبب كه عذاب از خلأ پديد نمى‌آيد، بلكه سنّتى الاهى و قانونى تكوينى است كه سببها و انگيزه‌هايى دارد كه انسان مى‌تواند با از بين بردن آنها آن را از كار بيندازد و از آن خلاصى يابد، و بنا بر اين پاسخ مثبت دادن به انذار و تحذير، تا زمانى كه اجل فرا رسيدن عذاب نرسيده است، سودمند واقع مى‌شود، از آن روى‌