تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٣ - شرح آيات

از چپ و راست پراكنده شده و رسالت او را نمى‌پذيرفتند به كسان ديگرى تبديل كند كه از رسول فرمانبردارى نمايند و دعوت او را بپذيرند، و هر دو قول صحيح است.

سپس خداى تعالى به يك حقيقت اساسى اشاره مى‌كند و آن اين كه

«دنيا، هر چند كه در آن سنت جزا تجلّى پيدا مى‌كند، ولى ضرورى نيست كه خدا هر كس را در آن به جزايش برساند، و سبب اين است كه دنيا دار ابتلاء و آزمايش است، و دار جزا آخرت است، و ايشان- يعنى كفار- بى‌مجازات نخواهند ماند و در روز قيامت به كيفر خود خواهند رسيد.

«فَذَرْهُمْ‌- پس آنان را به حال خود واگذار.» در دنيا.

«يَخُوضُوا وَ يَلْعَبُوا- تا به گفته‌هاى باطل و بازى بپردازند.»/ ٣٨٣ پس همه بهره خود را ببرند، و به ارتكاب گناهان ادامه دهند تا چون به آخرت برسند هيچ بهره‌اى براى ايشان بر جاى نمانده باشد، و كارهايى كرده باشند كه به سبب آنها مستحق عقاب و عذاب بيشترى شده‌اند، و به همين جهت فرصت ايشان، هر اندازه هم كه دراز باشد، به دنيا محدود است.

«حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ‌- تا با روز خودشان ملاقات حاصل كنند كه وعده آن به ايشان داده شده بود.» يعنى روز جزا كه در آن با خوارى و عذاب ملاقات مى‌كنند. و از مصاديق آن است روزى كه خدا آنان را از دنيا مى‌برد. مگر اين نيست كه چون آدمى بميرد قيامتش برپا مى‌شود؟ مگر اين نيست كه مرگ گفته‌هاى باطل و بازى ايشان را به پايان مى‌رساند؟

اصل و ريشه كلمه خوض داخل شدن در آب است، و (خاض بالفرس) يعنى اسب را به داخل آب برد، و خوض در غمرات و مهالك فرو رفتن در گردابها و