تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٥ - شرح آيات
راست خود را كنار كشيدند، و دعوت خدا را از طريق فرستادگانش در دنيا نپذيرفتند، در آن روز هيچ حيله و چارهاى براى خوددارى از پذيرفتن دعوت حق ندارند، و شتابان دعوت خواننده را اجابت مىكنند.
«كَأَنَّهُمْ إِلى نُصُبٍ يُوفِضُونَ- و چنان است كه گويى به سوى نشانههايى به شتاب رواناند.» يعنى مىدوند و در آن شتاب دارند. و «نصب» را چند معنى است
اول: نشانهها، پس هر چه نصب شود و علم و علامت قرار گيرد «نصب» است، و چه بسيار شبيه است دويدن آنان در آن روز به دويدن كسى كه در بيابانى گم شده و ناگهان چشمش به علامتهايى مىافتد كه راه را به او نشان مىدهد! دوم: بتان، و در المنجد آمده است: أنصاب سنگهايى بود كه در پيرامون كعبه نصب شده و بر روى آنها قربانيها را به نام غير خدا ذبح مىكردند، [٧٧] و خداى تعالى گفت إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ. [٧٨]/ ٣٨٥ صاحب التبيان گفته است: آنان را در شتافتن از گورها به زمين محشر به كسانى تشبيه كرده كه علامت يا بتى براى آنان نصب شده كه بايد با يكديگر براى رسيدن به آن به مسابقه برخيزند، [٧٩] و فخر رازى نيز سخنى چون او دارد: به همان گونه كه به سوى بتانشان با يكديگر مسابقه مىگذاشتند. [٨٠] سوم: قصب السبق چيزى است كه براى نشان دادن پايان ميدان مسابقه قرار داده و نصب مىشود، يا علامتى كه به وسيله آن پيش افتاده از پس افتاده باز شناخته شود، و اهل دوزخ در آن روز با چنين سرعتى براى رسيدن به سرنوشت خويش بر يكديگر پيشى مىجويند و به مسابقه مىپردازند.
[٧٧] - همان كتاب، مادّه نصب.
[٧٨] - المائدة/ ٩٠.
[٧٩] - التبيان، ج ١٠، ص ١٢٩.
[٨٠] - التفسير الكبير، ج ٣٠، ص ١٣٣.