تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٤ - شرح آيات
مهلكهها است، [٧٦] و شايد به معنى دخول در چيزى به صورت كامل بوده باشد، و خوض كافران داخل شدن آنان در گناهان و پيروى كردن از هواها و شهوات و پيش رفتن بىحدّ و اندازه در آنها است. و لعب هر چيز است كه آدمى بنا بر هدفهاى شهوانى و ناچيز به آن مىپردازد. و گفته خدا فَذَرْهُمْ براى معين كردن ايستار پيغمبر و پيروان او در برابر گروه ياد شده از كافران است، چه از لحاظ دينى و عقايدى مسئول دعوت كردن ايشان به پذيرفتن حق و ايمان آوردن به آخرت از طريق مجبور كردن نيستند، بلكه بايد آنان را به حال خود واگذارند تا راه خود را انتخاب كنند، به همان گونه كه شايسته نيست كه از ايمان نياوردن و برگزيدن راه آتش ايشان دچار حسرت و ناراحتى شوند. اين از يك سو، و از سوى ديگر واجب است كه چالشهاى دشمنان و تحريكهاى ايشان سبب آن نشود كه به واكنشهاى حساب ناشده بپردازند، بلكه لازم است با صبرى زيبا به شكيبايى بپردازند، و اين در هنگامى است كه در مسير جهاد پيوسته در حال پيشرفت قرار گرفتهاند كه سياق كلى اين سوره كريمه از آن حكايت مىكند.
/ ٣٨٤ [٤٣- ٤٤] قرآن صفات آن روز را كه به كافران و دشمنان خدا وعده داده شده بيان مىكند، و صحنههايى از آن را مصور مىسازد، به گونهاى كه قلبها را به هراس مىافكند و آدمى را به انديشيدن در راهى برمىانگيزد كه از آن راه از عذاب سخت او پرهيز كند.
«يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ سِراعاً- آن روز كه شتابان از گورها بيرون مىآيند.» به اراده خدا، پس چون روح آدمى به بدن او اتصال پيدا كند، در ظرف مدت چند ساعت به صورت انسانى كامل و فهميده درمىآيد، شتابان «سراعا» و بدون آن كه به گذشتن از مراحل نخستين زندگى از آغاز تا پايان آن در دنيا داشته باشد، از نطفه و علقه و ... تا آخر. و جدث به معنى قبر است. و كافرانى كه از راه
[٧٦] - المنجد، ماده خوض با تصرف.