تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٢ - شرح آيات
باشد» [١٧] «به صورتى كه دوست و دشمن و مسلمان و غير مسلمان به آن اعتراف كردهاند». [١٨] [٥] رابعا: و آينده دليل قاطعى است كه حقيقت را بر همه آشكار خواهد ساخت، و در آن هنگام عاقل و ديوانه شناخته مىشود، كه آيا عاقل ابو لهب و دشمنان رسالتاند كه جاودانه گرفتار لعنت شدند، يا رسول- صلّى اللَّه عليه و آله- و پيروان صادق و راستگوى او؟
«فَسَتُبْصِرُ وَ يُبْصِرُونَ- پس به زودى خواهى ديد و ديگران نيز خواهند ديد.» به اعتبار همه مقياسهاى مادّى و معنوى، در آن هنگام كه آينده حقيقت را با خود خواهد آورد.
/ ٢٠٣ [٦] «بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ- كه كدام يك از شما فريب خوردهايد.» يعنى ديوانهايد، [١٩] بدان سبب كه مفتون و فريفته شدن انسان به هر چيز دليل بر آن است كه از جز عقل پيروى مىكند، چه شخص عاقل و خردمند در بليات و فتنهها شكست نمىخورد، بلكه از آنها مىگذرد و بر آنها پيروز مىشود. پس معنى آن است كه در آينده خواهيد ديد كه چه كس ديوانه است و چه كس عاقل، يا اين كه باء در «بأيّكم» به معنى «فى» است كه در اين صورت معنى آن است كه به زودى درخواهيد يافت كه شيطان (مفتون از حق) در او ساكن شده و او را از رؤيت آن بازداشته است و او را مثل خودش مفتون از حق ساخته است. و در نتيجه طرفى كه بر حق است، هدايت را از پروردگارش دريافت مىكند و او همان رسول است، و رسالت، چنان كه نادانان چنان مىپندارند، از تلقينات شيطان نيست، بلكه رفتارهاى دشمنانه ايشان با رسالت و رسول و بهتان بزرگ آنان چنين است. و به نظر من آمدن باء در اين جا ضرورى است، بر خلاف نظر بعضى از مفسران كه آن را زائد
[١٧] - همان منبع، از ص ١٩٤ تا ص ٢٩٤.
[١٨] - رجوع كنيد به كتاب المئة الاوائل تأليف دكتر مايكل هارت.
[١٩] - المنجد، ماده فتن.