توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧٣ - قرائن بر حذف و تعيين محذوف

و از جمله: اقتران و هم‌زمان بودن مى‌باشد مانند كلام اهل لسان به داماد:

بالرّفاء و البنين.

يعنى اعرست بالرّفاء و البنين، پس محذوف كلمه [اعرست‌] است و قرينه بر آن مقارن بودن مخاطب است با دامادى و عروسى نمودن.

قرائن بر حذف و تعيين محذوف‌

شارح گويد:

براى اصل حذف قرينه و دليلى لازمست يعنى در مورد حذف بايد امرى كه دلالت بر آن مى‌كند وجود داشته باشد و بايد توجّه داشت كه ادلّه و قرائن بر حذف امور بسيارى مى‌باشند كه ذيلا ذكر مى‌نمائيم:

مصنّف گويد:

منها ان يدلّ العقل عليه الخ.

ضمير در [عليه‌] به حذف راجع است يعنى:

يكى از قرائن و ادلّه آنستكه عقل بر اصل حذف دلالت داشته و غرض و مقصد كه آشكار و روشن است بر تعيين محذوف دلالت مينمايد

مانند فرموده حقتعالى:

حرّمت عليكم الميتة و الدّم‌ ( بر شما مردار و خون حرام شده است).

عقل در اينجا دلالت مى‌كند كه قطعا و جزما حذفى واقع شده زيرا احكام‌