توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٢٩ - حذف صدر استيناف

و ملابس باشد بطورى كه ببركت اين ملابست يك خصيصه و امتيازى براى آندو پيدا شده باشد.

سپس در تعقيب [بخلاف زيد كاتب و عمرو شاعر بدونها] ميگويد:

يعنى در صورتى كه بين زيد و عمرو مناسبتى نباشد اين مثال صحيح نيست اگرچه مسندها با هم متحد باشند فلذا ارباب ادب گفته‌اند مثال:

خفى ضيق و خاتمى ضيق (كفش من تنگ و انگشترم نيز تنگ ميباشد)

ممتنع است زيرا اگرچه مسندها متحدند ولى بين مسنداليه‌ها هيچ تناسبى وجود ندارد.

و بدنبال [بخلاف زيد شاعر و عمرو طويل مطلقا] مى‌گويد:

مقصود از [مطلقا] اينست كه چه بين زيد و عمرو مناسبت بوده يا مناسبتى نباشد اين مثال نيز صحيح نيست زيرا بين شعر و طول قامت هيچ تناسبى وجود ندارد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: يشعر زيد و يكتب: كلمه [يشعر] بفتح عين و ضمّ آن هر دو آمده و مقصود از آن سرودن نظم مى‌باشد چنانچه مراد از [يكتب‌] انشاء نثر است.

قوله: للمناسبة الظاهرة بين الشعر و الكتابة: و مناسبت واقع بين آندو اينست كه هركدام كلامى بوده كه بر وجه مخصوص و غير عادى انشاء شده‌اند چه آنكه شعر كلامى است موزون و كتابت نيز كلامى است منثور پس بين ايندو تماثل است.

قوله: و تقارنهما فى خيال اصحابهما: ضمائر تثنيه تمام بشعر