توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٢٤ - حذف صدر استيناف

قوله: و خبط خبط عشواء: كلمه [خبط] اوّل به صيغه فعل بوده و دوّمى مصدر است و مفعول مطلق مى‌باشد و كلمه [عشواء] يعنى ضعيفة البصر و خلاصه مقصود آنست كه:

تصحيف‌كننده در اشتباهى بزرگ واقع شده است.

قوله: اورد للقسمين الاوّلين: مقصود از قسمين اوّلين عبارتست از:

الف: دو جمله متعاطف از نظر خبر بودن لفظا و معنا با هم متّفق باشند

ب: دو جمله مزبور از نظر انشاء بودن لفظا و معنا با هم اتّفاق داشته باشند.

قوله: يخادعون الله و هو خادعهم‌ : سوره نساء آيه (١٤٢).

شاهد در دو جمله [ يخادعون اللّه‌ ] و [ هو خادعهم‌ ] مى‌باشد كه هر دو لفظا و معنا خبريّه بوده و قدر جمع بين آنها اتّحاد مسندها ميباشد.

قوله: انّ الابرار لفى نعيم و انّ الفجّار لفى جحيم‌ : سوره انفطار آيه (١٣).

شاهد در دو جمله [ انّ الابرار لفى نعيم‌ ] و [ انّ الفجّار لفى جحيم‌ ] بوده كهخ هردو جمله لفظا و معنا خبريه هستند و جامع بين آنها تضاد بين مسند و مسنداليه آنها مى‌باشد چه آنكه [ابرار] ضدّ فجّار بوده و بودن در نعيم نيز ضدّ بودن در جحيم مى‌باشد.

قوله: بخلاف الاوّل: مقصود مثال [ يخادعون اللّه و هو خادعهم‌ ] است چه آنكه در اين مثال جمله اول آن فعليّه مى‌باشد.

قوله: كلوا و اشربوا و لا تسرفوا : سوره اعراف آيه (٣١).

شاهد در دو جمله [اشربوا] و [لا تسرفوا] است كه دو جمله‌اى هستند