توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٨٨ - مثال ديگر

عمر فى قوله اقسم باللّه ابو حفص عمر) ما مسها من نقب و لا دبر حيث جعل الثانى بيانا و توضيحا للاول فظهر ان ليس لفظ قال بيانا و تفسيرا للفظ وسوس حتى يكون هذا من باب بيان الفعل دون الجملة بل المبين هو مجموع الجملة.

ترجمه‌

مصنف گويد:

يا جمله دوم بيان باشد براى اوّلى كه در اينصورت نيز جمله دوم را از اول منفصل مى‌آورند.

و وجه بيان آوردن جمله دوم خفاء و ظاهر نبودن جمله اول ميباشد مانند آيه شريفه:

فوسوس اليه الشيطان قال يا آدم هل ادلك على شجرة الخلد و ملك لا يبلى‌ .

يعنى: پس شيطان آدم على نبيّنا و آله و عليه الصلوة و السلام را وسوسه نمود يعنى به او گفت:

اى آدم آيا ترا بر درخت جاودان و سلطنتى كه از بين رفتنى نيست آيا دلالت نمايم؟

پس مرتبه جمله دوم مرتبه كلمه (عمر) در قول شاعر استكه گفته:

اقسم باللّه ابو حفص عمر.

شارح گويد:

يكى ديگر از موارد فصل جمله دوم از اول آنجائى است كه جمله دوم بيان براى جمله اول باشد مانند آيه شريفه مذكور كه شاهد در [ قال يا آدم الخ‌ ] مى‌باشد كه بيان از [ فوسوس اليه الشيطان‌ ] مى‌باشد، بنابر اين مرتبه آن نسبت بجمله اول همان مرتبه‌اى است كه كلمه [عمر] در قول‌