توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٧١ - مثال ديگر

كتب سماويه باعتبار هدايتى كه داشته در درجات كمال با هم مختلف مى‌باشند نه باعتبار غير هدايت چه آنكه مقصود اصلى از انزال كتب هدايت و ارشاد خلق مى‌باشد، بنابراين و زان و حكم [ هدى للمتقين‌ ] و زان و- حكم [زيد] دوم در جائنخى زيد زيد مى‌باشد چه آنكه جمله [ هدى للمتّقين‌ ] ذلك الكتاب را تقرير نموده و علاوه بر آن با هم از نظر معنا متّفق ميباشند همانطورى كه [زيد] دوم نسبت به [زيد] اول چنين است بخلاف [ لا ريب فيه‌ ] كه از نظر معنا با ذلك الكتاب مخالف مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: فلكون الثانية مؤكدة للاولى: وجه عدم جواز عطف در اين صورت و تعيّن فصل اين است كه اگر بخواهيم جمله دوم را بوسيله ادات عطف به اول معطوف نمائيم از قبيل شيئ على نفسه مى‌گردد و آن جايز نيست.

قوله: تأكيدا معنويّا: و آن عبارت است از جائى كه مفهوم دو جمله با هم اختلاف داشته ولى از تقرير معناى يكى معناى ديگرى ثابت گردد و مخفى نباشد كه مقصود از [تأكيد معنوى‌] در اينجا تأكيد معنوى از نظر لغت بوده نه بحسب اصطلاح كه با الفاظ معيّن همچون (نفس، عين، كلّ، جميع، عامّه و ...) صورت مى‌گيرد.

قوله: اذا جعلت الم طائفة الخ: مقصود اين است كه جمله [ لا ريب فيه‌ ] را وقتى مى‌توان مؤكد براى [ ذلك الكتاب‌ ] آورد كه [ الم‌ ] پاره‌اى از حروف فرض شود كه در ابتداء سوره واقع شده و اشاره بآن باشند كه كتاب مركب از جنس اين حروف مى‌باشد، بنابراين براى آن‌