توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٠٢ - استعمال صيغه امر در غير طلب استعلائى

يعنى طلب فعل نمودن بر طريق طلب علو و شمردن نفس خود را عالى و برتر اعم از آنكه در واقع و نفس الامر نيز عالى و برتر بوده يا چنين نباشد.

و دليل براينكه معناى امر طلب فعل على سبيل استعلاء است آن است كه وقتى صيغه امر شنيده مى‌شود فهم و ادراك بهمين معنا متبادر مى‌گردد و تبادر بفهم از اقوى علامات حقيقت مى‌باشد.

استعمال صيغه امر در غير طلب استعلائى‌

و گاهى صيغه امر براى غير معناى طلب على سبيل الاستعلاء استعمال مى‌شود و آنها عبارتند از:

الف: اباحه مانند: جالس الحسن او ابن سيرين.

كه در اين مثال كلمه [جالس‌] امر بوده و از آن معناى طلب بر سبيل استعلاء اراده نشده بلكه غرض افاده اباحه است از اينرو بر مخاطب جايز و مباح است كه با حسن نشست و برخاست كرده يا با ابن سيرين و يا با هردو چنانچه مى‌تواند مجالست با هيچكدام نكند.

ب: تهديد: يعنى تخويف و ترساندن و آن اعم از انذار مى‌باشد زيرا انذار عبارتستت از ابلاغ با تخويف ولى تهديد صرف تخويف ميباشد بدون اخذ معناى ابلاغ در آن پس تهديد اعم و انذار اخص ميباشد.

و در كتاب صحاح اللّغة آمده است:

انذار يعنى تخويف با دعوت.

و بهرتقدير مثال تهديد مانند: اعملوا ما شئتم‌ .