توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٧٦ - (انى) و مورد سؤال به آن

(ايان) و مورد سؤال به آن‌

بواسطه [ايّان‌] از زمان استقبال پرسش مى‌شود.

برخى از ادباء گفته‌اند:

كلمه [ايّان‌] در موارد تفخيم استعمال مى‌شود مانند فرموده حقتعالى‌ يسئل ايّان يوم القيمة ( مى‌پرسد چه وقتى روز قيامت بپا مى‌شود).

(انى) و مورد سؤال به آن‌

كلمه [انّى‌] گاهى بمعناى كيف بوده يعنى با آن از حال و چگونگى شيئى سئوال مى‌شود مانند:

فأتوا حرثكم انى شئتم‌ ( به مزرعه خود داخل شويد بهرنحو كه خواستيد)

و زمانى بمعناى [من اين‌] مى‌باشد مانند: انّى لك هذا (براى شما از كجا چنين مى‌باشد).

شارح در دنبال [فى امر يعمّهما] مى‌گويد:

مقصود از امرى كه شامل هردو است مضمونى است كه [اىّ‌] به آن اضافه و نسبت داده شده است مانند آنچه در آيه شريفه مذكوره آمده چه آنكه مؤمنين و كفار در فريقيّت با هم مشترك بوده لذا سئوال كردند از آنچه كه ايندو طائفه را از يكديگر ممتاز قرار مى‌دهد مانند اينكه كافرين به اين قول قائل بوده و اصحاب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بآن قائل نبودند چه آنكه نفس قائل بودن كفار و قائل نبودن ياران حضرت خود باعث ميز و جدائى آنها از هم بوده است.

و سپس در ذيل آيه [ سل بنى اسرائيل الخ‌ ] مى‌گويد: