جمله «إن نطقوا صدقوا» يكى از اوصاف برجسته اهل بيت عليهم السّلام را كه همان صدق در كلام است و با آيه‌ «كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ» [١] هماهنگ است، بازگو مى‌كند.

جمله «إن صمتوا لم يسبقوا» اشاره به اين است كه سكوت آن‌ها هرگز به معناى ناتوانى در پاسخ‌گويى نيست؛ بلكه به مقتضاى مصلحت و حكمت است لذا كسى نمى‌تواند بر آن پيشى بگيرد. يا اين كه ابهت آن‌ها به قدرى است كه هرگاه سكوت كنند، كسى را ياراى سخن و اظهار وجود در برابر آن‌ها نيست.

به هر حال، اين صفات چهار گانه كه در اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است، مقام آن‌ها را از ديگران ممتاز مى‌سازد و عظمت الهى و علمى آن‌ها را نشان مى‌دهد.

سپس براى تأكيد اين مطلب كه هدف ستايش و مداحى نيست، مى‌افزايد: «راهنماى جمعيّت بايد به افراد خود راست بگويد و عقل و خرد را حاضر سازد و از فرزندان آخرت باشد؛ چرا كه از آن جا آمده و به آن جا باز مى‌گردد» (فليصدق رائد أهله‌ [٢]، و ليحضر عقله، و ليكن من أبناء الآخرة، فإنّه منها قدم، و إليها ينقلب).

ژه «رائد» در اصل به معناى كسى است كه در پيشاپيش قافله حركت مى‌كند و براى يافتن آب و چراگاه جستجو مى‌نمايد. اگر چنين كسى دروغگو باشد، اهل قافله خود را گرفتار خطر مى‌سازد، انتخاب اين تعبير در جمله ياد شده اشاره به اين نكته لطيف است كه اگر من ويژگى‌هاى اهل بيت عليهم السّلام را براى شما شرح مى‌دهم به منزله كسى هستم كه ضرورى‌ترين وسيله زندگى را براى پيروانش فراهم مى‌سازد.

[١] اين، آيه ١١٩ توبه است و دستور مى‌دهد كه اهل ايمان در هر عصر و زمان و مكان بايد با راستگويان همراه و همگام باشند و اين آيه طبق روايات متعددى كه در منابع شيعه و سنى وارد شد به امامان معصوم تفسير شده است. (براى آگاهى از منابع اين حديث به كتاب پيام قرآن، جلد ٩، صفحه ٢٢١ مراجعه شود).

[٢] «رائد» از ماده «رود» بر وزن قوم به معناى تلاش براى انجام دادن چيزى است و همان گونه كه در متن آمده است معمولا به كسى مى‌گويند كه در جستجوى مرتع و چراگاه، پيشاپيش قافله حركت مى‌كند.