پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٥ - نكته اجتماعى زيستن يا انزوا گرايى؟

در حالات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله قبل از بعثت نقل شده كه به غار حرا پناه مى‌برد و روزهاى متوالى مشغول عبادت و انديشيدن بود و اگر انسان، بخشى از شبانه روز را در تنهايى به سر مى‌برد تا بهتر بينديشد و براى خود و جامعه برنامه‌ريزى كند، به يقين مفيد و سودمند خواهد بود.

٤- دورى گزيدن از افراد شرور- كه بخشى از جامعه را تشكيل مى‌دهند- نيز در روايات عزلت توصيه شده است؛ امير مؤمنان على عليه السّلام مى‌فرمايد: «من اعتزل النّاس سلم من شرّهم؛ كسى كه از مردم (شرور) دورى گزيند از شرّ آن‌ها در امان خواهد بود». [١] و گر نه كسى نمى‌تواند اجتماعى را كه بر تمام دستورات اسلام حاكم است منكر شود. دور ماندن از جامعه به طور كامل سبب دور ماندن از تجربيات و علوم و قوت و قدرت افراد آن جامعه است. انسان‌ها همچون قطره‌هايى هستند كه وقتى جمع شوند دريايى تشكيل مى‌دهند يا همچون رشته‌هاى بسيار باريكى كه وقتى به هم تابيده شوند طناب بسيار محكمى را به وجود مى‌آورند. اضافه بر اين تجربه نشان داده عزلت، سبب «خود بزرگ بينى» و «سوء ظن شديد» به ديگران و گاه «ادعاهاى باطل و فاسد» است.

(١) غرر الحكم، حديث ٨١٥١.