پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٣ - نكته اجتماعى زيستن يا انزوا گرايى؟

پروردگارم را مى‌خوانم. اميدوارم در خواندن پروردگارم بى پاسخ نمانم». [١] حضرت موسى عليه السّلام نيز چهل روز براى گرفتن الواح از قوم خويش كناره‌گيرى كرد و به كوه طور رفت كه شرح آن در آيه ١٤٢ از سوره اعراف بيان شده است.

حضرت مريم عليها السّلام نيز مدّتى از جمعيّت قوم خود كناره‌گيرى كرد كه در سوره مريم آيه ١٦ به بعد آمده است.

در مورد اصحاب كهف نيز مى‌خوانيم: هنگامى كه نتوانستند در مقابل فشار بت پرستان قوم خود بايستند عزلت گزيده و به غار پناه بردند؛ آن گونه كه قرآن مى‌گويد:

« «وَ إِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ يُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقاً»؛ و (به آن‌ها گفتيم:) هنگامى كه از آن و آن چه جز خدا مى‌پرستند كناره‌گيرى كرديد به غار پناه بريد كه پروردگارتان رحمتش را بر شما مى‌گستراند و در اين امر، آرامشى براى شما فراهم مى‌سازد». [٢] در حالات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نيز همه خوانده‌ايم كه قبل از بعثت، روزهاى متوالى بلكه ماه‌ها به غار حرام مى‌رفت و در آن جا تنها بود و به عبادت مشغول بود.

روايات متعدّدى نيز در زمينه انزوا وارد شده؛ از جمله در حديثى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مى‌خوانيم: «العزلة عبادة؛ دورى از مردم، عبادت است». [٣] در حديث ديگرى از امير مؤمنان على عليه السّلام آمده: «العزلة أفضل شيم الأكياس؛ دورى گزيدن برترين شيوه‌هاى هوشمندان است». [٤] و نيز در حديث ديگرى از همان امام بزرگوار عليه السّلام نقل شده است: «في اعتزال ابناء الدّنيا جماع الصّلاح؛ دورى گزيدن از دنيا پرستان سبب هر گونه اصلاح است». [٥]

[١] مريم، آيه ٤٨.

[٢] كهف، آيه ١٦.

[٣] ميزان الحكمه، حديث شماره ١٢٨٨٤.

[٤] غرر الحكم، احاديث شماره ١٤١٤ و ٦٥٠٥.

[٥] همان.