پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٤ - شرح و تفسير خطرات بدعتها

ناتوانند و تنها نابينايان آن نمى‌بينند (بدانيد) آن كس كه از آزمون‌هاى الهى و تجربه‌ها، سودى نبرد، از هيچ پند و اندرزى سود نخواهد برد و كوته فكرى و كوته بينى، آشكارا دامان او را مى‌گيرد؛ تا آن جا كه بد را خوب و خوب را بد مى‌بيند. مردم دو گروه بيش نيستند؛ گروهى تابع شريعت و آيين خدا و گروهى بدعت‌گزار كه دليلى از سوى خدا و از سنّت پيامبر و نورى از حجّت و دليل (عقل) با خود ندارند!

شرح و تفسير خطرات بدعت‌ها

امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه يكى ديگر از آفات مهم دينى و اجتماعى را بيان مى‌فرمايد و با آن، بحث آفات پيش گفته را تكميل مى‌كند و آن آفت بدعت و تغيير احكام خدا بر طبق خواسته‌هاى دل و هواى نفس و بدعت گزارى در دين خداست؛ مى‌فرمايد:

«بدانيد اى بندگان خدا! انسان با ايمان آن چه را سال گذشته حلال مى‌شمرد، امسال هم حلال مى‌شمرد و آن چه را سال گذشته حرام مى‌دانست امسال هم حرام مى‌داند (و پيوسته بر احكام الهى و سنّت پيامبر ثابت مى‌ماند» (و اعلموا عباد اللّه أنّ المؤمن يستحلّ العام ما استحلّ عاما أوّل و يحرّم العام ما حرّم عاما أوّل).

اشاره به اين كه مؤمنان راستين، احكام الهى را بازيچه هوا و هوس خود نمى‌سازند و با افكار ناقص خويش آن را تغيير نمى‌دهند؛ چه اين كه اگر باب بدعت در احكام الهى گشوده شود تمام ظالمان و تبهكاران و هوسبازان آن چه را بر خلاف منافع نامشروع خود مى‌بينند تغيير مى‌دهند و بعد از زمان كوتاهى چيزى از اصول و فروع دين باقى نمى‌ماند.

اين سخن اشاره به بدعت‌هايى است كه بعد از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در دين خدا گذارده شده؛ نه تنها قياس را در موارد عدم دسترسى به نصوص كتاب و سنت به كار گرفتند، بلكه بر خلاف نصّ صريح قرآن يا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله برخاستند. خليفه سوّم روشى را كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در تقسيم بيت المال گذارده بود و مساوات را در حدّ نيازها در نظر مى‌گرفت، به كلّى دگرگون‌