پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٤ - شرح و تفسير فرق مؤمن و منافق در اصلاح زبان است

اوست و كدام به زيان او. رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود: ايمان هيچ بنده‌اى صاف و استوار نخواهد شد تا قلبش صاف شود و هيچ گاه قلبش صاف و استوار نخواهد شد تا زبانش چنين گردد.

هر كس از شما بتواند خدا را در حالى ملاقات كند كه دستش از خون و اموال مسلمانان پاك باشد و زبانش از تعدى بر آبروى آنان سالم بماند، بايد چنين كند (كه نجات در آن است).

امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه مسائل مهمى در رابطه با تهذيب اخلاق و پاكسازى روح و جان از رذايل اخلاقى را بيان مى‌فرمايد و به نكات بسيار مهمى كه كليد اصلاح اخلاق است، اشاره مى‌كند؛ نخست مى‌فرمايد: «سپس بر حذر باشيد از در هم شكستن فضايل اخلاقى و دگرگون ساختن آن» (ثمّ إيّاكم و تهزيع الأخلاق و تصريفها [١]).

با توجّه به اين كه «تهزيع» از مادّه «هزع» (بر وزن نظم) به معناى درهم شكستن گرفته شده، گويى امام عليه السّلام فضايل اخلاقى را همچون بناى استوار يا گوهرى شاهوار مى‌شمرد كه انحراف از آن به منزله تخريب و در هم شكستن و دگرگون ساختن آن است؛ بنايى كه اگر در هم شكسته شد، مايه بدبختى و درماندگى است و گوهرى كه اگر در هم بشكند ارزش خود را به كلّى از دست مى‌دهد. نه تنها افراد بلكه جوامع بشرى هرگاه فضايل اخلاقى را از دست دهند رو به تباهى و نابودى و انقراض مى‌روند: