پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٥ - خطبه در يك نگاه

كاستى در گمراهى؛ و ديگر اين كه قرآن سرمايه‌اى است عظيم كه هر كس و هر جامعه‌اى از آن بهره گيرد و دستوراتش را به كار بندد، نه گرفتار فقر معنوى مى‌شود و نه فقر مادّى؛ و آن‌ها كه به آن پشت كنند گرفتار هر دو نوع فقر خواهند شد.

البتّه ممكن است كسانى باشند كه اصلا در زمره پيروان قرآن قرار نگيرند؛ ولى اعمال آن‌ها هماهنگ با بخشى از تعليمات قرآن باشد؛ مثلا دروغ نگويند و خيانت نكنند و به حقوق ديگران تجاوز ننمايند، اين افراد نيز به همان مقدار شاهد موفقيّت و پيشرفت و پيروزى خواهند بود و اين همان چيزى است كه امام عليه السّلام در واپسين ساعات عمرش بيان فرمود: «اللّه اللّه في القرآن لا يسبقكم بالعمل به غيركم؛ خدا را خدا را فراموش نكنيد در توجّه به قرآن؛ نكند ديگران در عمل به آن بر شما پيشى گيرند». [١] در اين كه منظور از «بعد القرآن» در جمله‌هاى ياد شده بعد از نزول قرآن است يا بعد از عمل به آن؟ شارحان نهج البلاغه تفسيرهاى مختلفى دارند؛ ولى صحيح معناى دوّم است؛ چرا كه بر طرف كننده فقر معنوى و مادى، عمل به قرآن است؛ نه تنها نزول بدون عمل.

در ضمن، از اين جمله به خوبى استفاده مى‌شود كه اگر مسلمين جهان گرفتار ضعف و ناتوانى يا فقر و پريشانى در جهات معنوى يا مادّى‌اند، به جهت دورى از قرآن است؛ همچون تشنه كامانى كه در كنار چشمه آب زلالى نشسته‌اند و ناله العطش آن‌ها به آسمان بلند است.

سپس امام عليه السّلام با ذكر پنج جمله چنين نتيجه‌گيرى مى‌فرمايد: «حال كه چنين است براى درمان بيمارى‌هاى خود از قرآن شفا بطلبيد و براى پيروزى بر شدايد و مشكلات از آن يارى بجوييد؛ چرا كه در قرآن شفاى سخت‌ترين بيمارى‌ها يعنى كفر و نفاق و جهل و ضلالت است» (فاستشفوه من أدوائكم، و استعينوا به على لأوائكم‌ [٢]، فإنّ فيه‌

[١] نهج البلاغه، نامه ٤٧.

[٢] «لأوى» از ماده «لأى» (بر وزن سعى) به معناى تنگى و شدّت و محنت و ناراحتى و سختى طاقت فرسا گرفته شده است.