پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٦ - شرح و تفسير علل تأخير در مجازات قاتلان عثمان

شاؤوا).

از اين تعبيرات به خوبى استفاده مى‌شود كه شورش بر ضد عثمان بسيار ريشه‌دار بود و مخصوصا گروه‌هاى محروم اجتماع با تمام قدرت در آن شركت داشتند.

امام عليه السّلام پس از ذكر اين سخن مى‌افزايد: «آيا با اين حال شما قدرتى بر اجراى خواسته‌هاى خود داريد؟» (و هل ترون موضعا لقدرة على شي‌ء تريدونه!).

اشاره به اين كه در شرايط فعلى نه شما مى‌توانيد دست به چنين برنامه‌اى بزنيد و نه من.

سپس براى تأكيد اين مطلب، امام عليه السّلام تحليل ديگرى ارائه مى‌فرمايد: «اين كار (كار شورشيان در برابر عثمان) كار دوران جاهليّت بود و اين گروه پشتيبان‌هايى دارند» (إنّ هذا الأمر أمر جاهليّة، و إنّ لهؤلاء القوم مادّة).

اشاره به اين كه اگر بنا بود عثمان براى تصرف‌هاى نادرست در بيت المال و سپردن مقامات حسّاس كشور اسلامى به نااهلان از اقوام و خويشان خود محاكمه شود بايد از طريق صحيح شرعى و نزد قضات عادل اين كار انجام گيرد؛ ولى نتيجه شورش‌هاى حساب نشده، هر چه باشد، شبيه حركت‌هاى دوران جاهليّت است و با جمله «ان لهؤلاء القوم مادّة» همان حقيقتى را كه در عبارات گذشته ذكر شد، بيان مى‌فرمايد كه اين گروه، تنها نيستند؛ بردگان، اعراب بيابانى و جمعى از سياست‌بازان حرفه‌اى كه در انتظار رسيدن مقاماتى‌اند آن‌ها را تقويت مى‌كنند؛ بنابر اين درگير شدن با آن‌ها مصلحت نيست.

در ادامه اين سخن به اين نكته اشاره مى‌فرمايد كه درگير شدن با قاتلان عثمان، سبب تفرقه در كلّ جامعه مى‌شود؛ مى‌فرمايد: «و اگر حركتى (براى مجازات قاتلان) صورت گيرد، مردم به چند گروه تقسيم مى‌شوند: گروهى همان را مى‌خواهند كه شما مى‌خواهيد و گروهى رأى‌شان بر خلاف رأى شماست و گروه سوّمى نه با شما هستند نه با آن‌ها (و به اين ترتيب شكاف عميقى در جامعه اسلامى رخ مى‌دهد)» (إنّ النّاس من‌