پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٨ - شرح و تفسير حكومتى ظلمانى و وحشتناك در پيش است

العلقم‌ [١]، و مشارب الصّبر [٢] و المقر [٣]، و لباس شعار الخوف، و دثار السّيف. و إنّما هم مطايا [٤] الخطيئات و زوامل‌ [٥] الآثام).

اشاره به اين كه هر بلايى بر سر مردم آوردند خداوند بر سر آن‌ها خواهند آورد و در برابر هر لذتى كه از مقام بردند خداوند تلخى ذلت را در كام آن‌ها فرو خواهد ريخت. در حكومت خود مردم را در ترس و وحشت و در زير برق شمشيرها قرار دادند، خداوند گروهى بر آن‌ها مسلّط مى‌كند كه همين كار را با آن‌ها خواهند كرد.

تاريخ مى‌گويد تمام اين پيش بينى‌ها به واقعيت پيوست و خداوند چنان خاندان بنى اميّه و وابستگان به آن‌ها را متلاشى و نابود كرد كه بازماندگان آن‌ها از ترس و وحشت به مناطق دور دست فرار كردند و از ديده مردم پنهان شدند و چيزى جز نام ننگين و تاريخ سياه از آنان باقى نماند.

تعبير (إنّما هم مطايا الخطيئات) تشبيه جالب و گويايى است. آن‌ها را به حيواناتى تشبيه مى‌فرمايد كه از سر نادانى و نداشتن ايمان و عقل و شعور كافى، باركش گناهان مردم شده‌اند و همان گونه كه قرآن درباره گروهى از كافران مى‌گويد: « «وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَمَّا كانُوا يَفْتَرُونَ»؛ آن‌ها بارهاى سنگين گناهان خويش را بر دوش مى‌كشند و نيز بارهاى سنگين ديگران را اضافه بر بارهاى سنگين خود؛ و روز قيامت به يقين از تهمت‌هايى كه مى‌بستند سؤال خواهند شد». [٦]

[١] «علقم» بوته‌اى است كه ميوه‌اى بسيار تلخ دارد و به آن «حنظل» نيز گفته مى‌شود.

[٢] «صبر» (با كسر «ب») جمع صبر (بر وزن فقر) نام شيره تلخ درختى است كه در تلخى آن هم ضرب المثل است و گاه به خود آن درخت هم اطلاق مى‌شود.

[٣] «مقر» گياهى است سمى و گاه به هر گونه سم نيز گفته مى‌شود.

[٤] «مطايا» جمع «مطيّة» به معناى مركب راهوار و سريع السير است.

[٥] «زوامل» جمع «زاملة» به معناى حيوان باربر است.

[٦] عنكبوت، آيه ١٣.