پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٧ - شرح و تفسير حكومتى ظلمانى و وحشتناك در پيش است

وجود دارد و نه در زمين يار و ياورى. (و به آن‌ها خطاب مى‌شود:) شما حكومت را به غير اهلش سپرديد و آن را در غير محلّش قرار داديد (و اين نتيجه كار خود شماست)» (فيومئذ لا يبقى لهم في السّماء عاذر، و لا في الأرض ناصر. أصفيتم بالأمر غير أهله، و أوردتموه غير مورده).

بنابر اين، مخاطب در اين چند جمله مردمى‌اند كه بر اثر كوتاهى و فرار از زير بار مسئوليت و سكوت در برابر ظالمان گرفتار ظلم و ستم شده‌اند و جمله‌هاى «أصفيتم بالأمر غير أهله، و أوردتموه غير مورده» شاهد گوياى اين معناست؛ زيرا خطاب به مردم مى‌گويد: شما كار را به غير اهل سپرديد و حكومت را به دست افراد ناشايست داديد.

شبيه اين معنا در خطبه ١٩٢ آمده است؛ آن جا كه مى‌فرمايد: «و إنّكم إن لجأتم إلى غيره حاربكم أهل الكفر ثمّ لا جبرائيل و لا ميكائيل و لا مهاجرون و لا أنصار ينصرونكم؛ شما اگر به غير اسلام پناه بريد كافران با شما نبرد مى‌كنند و بر شما مسلّط مى‌شوند؛ سپس نه جبرئيل و نه ميكائيل نه مهاجران و نه انصار نمى‌توانند شما را يارى دهند».

و اين كه بعضى از شارحان مخاطبان اين جمله را حاكمان ظالم قرار داده‌اند، به هيچ وجه با مجموعه خطبه سازگار نيست.

سپس امام عليه السّلام در ادامه اين سخن اشاره به انتقام خداوند از ظالمان مى‌كند؛ انتقامى سخت و درهم كوبنده؛ مى‌فرمايد: «و به زودى خداوند از ستمگران انتقام مى‌گيرد (و كارهايشان را مو به مو كيفر مى‌دهد) خوردنى به خوردنى و آشاميدنى به آشاميدنى، در برابر هر لقمه لذيذى كه خوردند لقمه‌اى بس ناگوار و زهر آلود خواهند خورد و در مقابل هر جرعه گوارائى، جامى تلخ و مسموم خواهند نوشيد. از درون، وحشت و از برون، شمشير بر آن‌ها مسلّط خواهد كرد؛ چرا كه اين گروه مركب‌هاى معاصى و شتران باركش گناهانند» (و سينتقم اللّه ممّن ظلم، مأكلا بمأكل، و مشربا بمشرب، من مطاعم‌