سَبِيلاً)«حب» [١] ، (هٰا أَنْتُمْ أُولاٰءِ تُحِبُّونَهُمْ وَ لاٰ يُحِبُّونَكُمْ وَ تُؤْمِنُونَ بِالْكِتٰابِ كُلِّهِ‌) را نسبت به كفار نفى مى‌نمايد كه هر كدام‌به نوبه خود با توجه به آيات متعدد مربوط به هر يك از اين امور بعدى را در زمينه برائت روشن مى‌سازد.

٤. سيره عملى پيامبر (ص) در رابطه با عمل اعلان برائت و شيوه اجراى آيات اول و سوم سوره برائت خود بدون هيچ‌گونه ابهامى اصل برائت را به عنوان يك فريضه عبادى و رويه سياسى بيان مى‌كند.

رسول خدا (ص) در سال نهم هجرى ابتدا مأموريت ابلاغ برائت و اجراى فرمان الهى اذان برائت را بر عهده ابوبكر نهاد ولى هنوز وى به انجام مأموريت خود توفيق نيافته بود كه على (ع) براى انجام اين مأموريت خطير از جانب پيامبر (ص) منصوب گرديد. [٢]

قطعنامه برائت از مشركان در مراسم حج سال نهم هجرى توسط اميرمؤمنان على (ع) بر بام هر كعبه قرائت شد و پس از اذان برائت به مشركان هشدار داده شد تا ظرف چهار ماه وضعيت خود را يكسره نماييد.

به دنبال اين هشدار، مشركان كه تا آن روز رويه دوگانه با مسلمانان و حكومت مدينه داشتند ناگزير شدند با پيامبر (ص) منطقى‌تر عمل كنند.

ابن سعد در طبقات نام و خصوصيات اعضاء بيش از هفتاد هيأت نمايندگى كه توسط قبايل اطراف مكه براى مذاكره با پيامبر (ص) راهى مدينه شده بودند را ثبت كرده و كليه مورخان كه حوادث سال نهم هجرت را نوشته‌اند به انبوه وفود (هيأتهاى نمايندگى قبايل) كه روزانه مدينه با پيامبر (ص) ملاقات و مذاكره مى‌نمودند اشاره كرده‌اند و تا آنجا كه سال نهم هجرت را به دليل هجوم هيأتهاى نمايندگى قبايل و مشركان، عام الفود ناميده‌اند.

بازتاب اعلان برائت توسط پيامبر اسلام (ص) چنان سريع بود كه هنوز مهلت چهار ماه كه توسط على (ع) به مشركان داده شد بسر نيامده بود كه حجاز زير لواى اسلام درآمد و دشمنان راهى بجز دشمنى، عناد و توطئه در پيش گرفتند و حاكميت اسلام در سراسر حجاز استقرار يافت.

عمل پيامبر (ص) فلسفه برائت را كاملاً روشن نمود كه اعلان برائت مى‌تواند به عنوان رويه اصولى و خط مشى اساسى در كنار رويه‌هايى چون جهاد و دعوت نقش آخرين

[١] . آل عمران، آيه ١١٩.

[٢] . طبقات الكبرى، ج ٢ ص ٢٩١-٢٢٩.