شارل روسو در كتاب خود [١] در تفسير اين تئورى چنين مى‌نويسد: «تئورى فوق مبتنى بر اين است كه دولتهاى جديد اساساً چيزى جز مجموعه‌اى از خدمات عمومى نيستند و بنابراين نظريه جنگ عبارت خواهد بود از برخورد خشونت بين تأسيسات دفاع ملى (نيروهاى مسلح، سربازخانه‌ها، دژها و كارخانه‌هاى مهمات سازى) و برخورد غير مستقيم بين تأسيسات عمومى مفيد جهت دفاع ملى».

بر اساس اين تعريف اصولاً فرقى بين مراكز و تأسيسات نظامى و غيرنظامى و همچنين تفاوتى ميان رزمندگان و افراد غيرنظامى وجود نخواهد داشت و همه سرزمين و مستملكات و مراكز و نيروى انسانى دشمن هدف برخورد نظامى قرار خواهد گرفت. در اين ميان حتى مراكز فرهنگى، آموزشى، پژوهشى، بهداشت و درمان و خيريه‌ها نيز در امان نخواهد ماند.

مستند عمده اين نظريه افراطى، انعطاف‌پذيرى مراكز نظامى و دشوارى تعريف دقيق تأسيسات غيرنظامى است كه با توجه به تكنيكهاى متفاوت در بهره‌گيرى از مراكز غيرنظامى به نفع جنگ و پشتيبانى جنگ روز بروز دقيق‌تر و پيچيده‌تر مى‌گردد.

ولى در اين نظريه به مسائل انسانى توجهى نشده است و اصل محدود كردن جنگ و رعايت تمهيداتى كه نهايتاً به صرف كلى يا جزئى جنگ منجر مى‌گردد و در حقيقت روح حاكم بر كنوانسيونهاى بين المللى ناديده گرفته شده است.

جاى ترديد نيست كه هر قدر در تعريف مراكز نظامى به تفسير موسع توسل شود هرگز شامل مواردى چون ميراث فرهنگى و مراكز آموزشى و پژوهشى علمى و تأسيسات درمانى (غيرنظامى) نخواهد بود و جنگ نمى‌تواند به‌طور فراگير افراد غير نظامى بالاخص كودكان، سالخوردگان، زنان و بيماران را به كام مرگ بكشاند.

٧. نقش عناصر ذهنى در ماهيت جهاد

از آن‌جا كه نبرد مسلحانه همواره با عناصر ذهنى و شاخصهاى معيّن فكرى همراه مى‌باشد، از اين رو مى‌توان ميزان نقش اين عناصر ذهنى را در تعريف ماهيت جهاد مورد بررسى قرار داد.

[١] . همان.