فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٥٦ - بخش دوم ماهيت جهاد و اقسام آن
انصاف لطمه وارد مىآورد باز بدارد و جهاد به مفهوم بين المللى آن در واقع تداوم همان جهادى است كه مسلمان از درون خود و در مورد خود آغاز مىكند و سپس به جامعه خويش و به سطح بين المللى توسعه مىدهد و با ديد ديگر مىتوان فلسفه جهاد را در اسلام چنين توجيه كرد:
«هدف هر نظام حقوقى چه مذهبى و چه لائيك در نظام داخلى و بين المللى تأمين امنيت اشخاص است كه آن نظام را پذيرفته و به حاكميت آن مشروعيت بخشيدهاند.
جهاد در راه خدا در واقع پاسخى است كه اسلام به سؤال ناشى از اين اصل داده و بدينوسيله امنيت داخلى و بين المللى را براى كليه كسانى كه اسلام را به عنوان راه نجات پذيرفته و يا حاكميت اسلام را قبول كردهاند، تأمين نموده است.
مبحث اول: بررسى اهداف جهاد از ديدگاه قرآن
بررسى اهداف جهاد از ديدگاه قرآن مبين شرايط مشروعيت و نيز بيانگر ماهيت انساندوستانه آن مىباشد. اين بررسى را مىتوان در دو بخش دنبال نمود:
الف -
در زمينه اهداف جهاد دفاعى كه در موارد زير و تحت عناوين خاص در قرآن آمده و به خاطر دلالت ضمنى اين اهداف به موارد مشروعيت، بايد به دقت مورد بررسى قرار گيرد.
[١] . قرآن دفاع را حق مشروع در برابر ظلم و تجاوز و تبهكارى مىداند و جنگ را به عنوان يك وسيله دفاع تجويز مىكند.
(أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقٰاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَّ الله عَلىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ^ اَلَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيٰارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاّٰ أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا الله).١
«رخصت به جنگجويان اسلام داده شد. زيرا آنها از دشمن ستم كشيدهاند و خدا بر يارى آنها قادر است. آن مؤمنانى كه به ناحق از خانههايشان آواره شده جز آنكه مىگفتند پروردگار ما خداى يكتاست...».
[١] . حج، آيه ٣٩ و ٤٠.