فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٠٣ - بخش دوم ماهيت جهاد و اقسام آن
فصل اول جهاد به عنوان يك عبادت
مبحث اول: تعريف جهاد
در بيشتر متون لغت، فقه و تفسير، عنوان جهاد به
«مقاتله العدو»
يعنى اقدام به عمليات مسلحانه با دشمن تعريف شده است [١] و در زبان فارسى از آن به جنگ تعبير مىشود كه خود شامل معانى مختلفى چون كارزار، نبرد، پيكار، ستيز و رزم مىگردد. [٢]
در بررسى حقوقى مسأله جهاد، ناگزير بايد به اين نكته توجه داشت كه در قرآن هر دو عنوان جهاد و قتال به چشم مىخورد و از مجموع آيات مربوط به اين دو عنوان استفاده مىشود كه جهاد نوعى از قتال است كه داراى شرايط و خصوصيات محدود كننده مىباشد.
چنانكه جهاد مورد بحث نيز خود يكى از مصاديق جهاد به معنى عام مىباشد كه به جهاد با نفس و جهاد با دشمن تقسيم مىگردد.
در ديدگاه فقهى بىشك جز عنصر قتال و جنگ مسلحانه عنصر معنوى ديگرى در صدق عنوان جهاد منظور گرديده است كه مبين قصد و انگيزه مجاهدان مىباشد و بايد اين قصد و
[١] . رك: دكتر وهبة الزحيلى، آثار الحرب فىالاسلام، ص ٣١.
[٢] . لغتنامه دهخدا، ج ٥ ص ٦٩١٨.