در اين زمينه رواياتى داريم كه به يكى از آنها اشاره مى‌كنيم: [١] سماعه نقل كرده است كه عابد بصرى، على‌بن الحسين (ع) را در راه مكه ملاقات كرد و خطاب به آن حضرت گفت:

شما جهاد و مشقات جهاد را ترك كرده و به حج و آسايش حاصل از آن رو آورده‌ايد، در حالى كه خداوند فرموده است: (إِنَّ الله اِشْتَرى [٦] [٤] ٨; مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوٰالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ اَلْجَنَّةَ يُقٰاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الله)‌ [٢] «خداوند از مؤمنان جان و اموالشان را در قبال بهشت خريده (مؤمنانى) كه در راه خدا مى‌جنگند».

امام سجاد در پاسخ فرمود: كه آيا اين آيه را خوانده‌ايد كه فرمود: (اَلتّٰائِبُونَ اَلْعٰابِدُونَ اَلْحٰامِدُونَ اَلسّٰائِحُونَ اَلرّٰاكِعُونَ اَلسّٰاجِدُونَ اَلْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ اَلنّٰاهُونَ عَنِ اَلْمُنْكَرِ وَ اَلْحٰافِظُونَ لِحُدُودِ الله وَ بَشِّرِ اَلْمُؤْمِنِينَ‌). [٣]

امام فرمود: هر وقت اين افراد را صفات جهاد با آنها فاضل از حج است.

در حديث ديگرى از امام رضا (ع) روايت شده است كه فرمود:٤

«الجهاد واجب مع امام عادل»

يعنى جهاد با امام عادل (معصوم) واجب است.

به‌طور كلى بايد گفت در اين زمينه روايات و احاديث بسيار است، و مفاد آنها حكايت از آن دارد كه جهاد ابتدايى در زمان امام معصوم (ع) صورت مى‌گيرد، مگر اين كه شخص جهاد را به صورت نذر، عهد و قسم، تعهد كرده باشد. [٥]

مبحث چهارم: مرابطه

منظور از مرابطه مرزدارى و مرزبانى است كه در فقه به معنى ارصاد و در كمين دشمن نشستن تعبير شده است٦ و فقها محل انجام آن را مرزهاى (ثغور) كشور اسلامى يا دار الاسلام دانسته اند و برخى نيز مانند محقق كركى موضوع مرابطه (ثغور) را به معنى مناطق نا امن تفسير كرده اند و كسانى چون شهيد ثانى در مسالك، مفهوم آن را به هر دو معنى توسعه

[١] . وسائل الشيعه، كتاب جهاد، باب ١٢، حديث ٣، چ اسلاميه.

[٢] . توبه، آيه ١١١.

[٣] . همان، آيه ١١٢.

[٤] . وسائل الشيعه، كتاب جهاد، باب ١٢، حديث ٨، چ اسلاميه.

[٥] . فتواى حضرت امام خمينى (ره) آن است كه جهاد ابتدايى بايد با اذن امام معصوم (ع) باشد.

[٦] . جواهر الكلام، ج ٢٢ ص ٣٨.