سومين اصلى كه در زمينه شيوه‌هاى برخورد سياسى با دشمن حائز اهميت است مساله ركون به ظالمان است كه در قرآن به‌طور صريح و مؤكد از آن نهى شده است. (وَ لاٰ تَرْكَنُوا إِلَى اَلَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ اَلنّٰارُ) [٢] خود را به متجاوزان ستم‌پيشه وابسته نكنيد و آنانرا پشتيبان خويش نگيريد و پشت گرم به آنان نباشيد كه آتش برخواسته از ظلم و تجاوز دامنگير شما نيز خواهد شد.

ركون به معنى مصدرى، عبارت از حالت تكيه نمودن و اعتماد كردن و وابسته شدن به نيروى ديگرى بجاى اتكاء به خود و استقلال در ايستادگى در برابر دشمن.

ركون به اين معنى، مفهومى مقابل معنى استقلال دارد و از آنجا كه نهى از ركون در آيه فوق‌الذكر مطلق است و هيچ‌گونه قيدى در آن نيامده خواه ناخواه شامل ركون سياسى، ركون نظامى و ساير انواع وابستگيها نيز مى‌شود.

برخى در رابطه با مفهوم مطلق آيه براى مشروعيت استمداد از بيگانگان در دين، ناگزير به ادلّه ديگر [٣] تمسك نموده و خواسته‌اند به كمك بعضى از نصوص و متون روايى، مشروعيت اين عمل را به عنوان استثنايى از حرمت ركون به اثبات برسانند٤ و برخى ديگر نيز بر آن شده‌اند كه قلمرو نفى ركون را توسعه داده و هر نوع استمداد از غير مسلمانان را اگرچه به استقلال جامعه اسلامى لطمه هم وارد نياورد؛ مشمول آيه نهى از ركون به شمار آورند. [٥]

در تأييد اين نظريه به عملكرد پيامبر اسلام (ص) در جريان غزوه بدر نيز استناد شده است كه قبل از درگيرى بدر، هنگامى كه سپاه اسلام به محلى به نام «بحرة الوبره» واقع در چند

[١] . همان.

[٢] . هود، آيه ١١٣.

[٣] . مانند عاريه گرفتن پيامبر اكرم (ص) از افراد مسلمان و استفاده از آنان براى كسب اطلاعات و خريدن‌سلاح از آنان و موارد مشابه كه در سيره‌ها نقل شده است.

[٤] . رك: جمال الدين، عياد نظم الحرب فى الاسلام، ص ٥١.

[٥] . همان.