فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٥٠
مرزبانى يكى از مهمترين موارد جهاد است و مرزدارى (رباط) كامل چهل روز است ولى هر مقدار از زمان كه به نسبت مرزدارى در مرزها اقامت گزيند مرابطه به آن صدق مىكند. [١]
مراتب فضيلت مرابطه بستگى به ميزان خوف در مرزبانى دارد [٢] و زنان و كودكان نبايد در مرزهاى خطرناك اسكان داده شوند. [٣]
مرزبانان عليرغم مسؤوليت مرزبانى بايد نمازهاى يوميه خود را بهطور دسته جمعى در بزرگترين مسجد مرز اقامه نمايند. [٤]
دعوت دشمن به اسلام هنگامى واجب است كه قبلاً دعوت به آنها نرسيده باشد و در غير اين صورت دعوت قبل از جهاد واجب نيست [٥] و در حالت اول نيز هرگاه قبل از دعوت، افراد دشمن بهدست مسلمانان به قتل برسند، ديهاى مقرر نمىگردد. [٦]
شرايط وجوب جهاد عبارت است از:
اسلام، بلوغ، عقل، مرد بودن، سلامت جسمانى، امكانات مادى مانند نفقه خود و خانواده، سلاح، مهمات لازم و مركب در صورت نياز به سفر طولانى. [٧]
جهاد در صورت مصلحت واجب است ولى حداقل آن يكبار در يك سال است. [٨]
فرماندهى جهاد با امام مسلمين است و او بايد اوامر لازم را براى آمادگى واجدين شرايط جهت انجام جهاد صادر نمايد و ايجاد تشكيلات نظامى و تعيين سلسله مراتب فرماندهى با وى مىباشد. [٩]
هر كدام از مجاهدان از بيت المال حقوقى دريافت مىكنند كه در صورت قوت بايد به همسران و اولاد آنها پرداخت گردد و حقوق مجاهدان از محل چهارپنجم غنايم تأمين مىگردد.
در سه مورد جهاد متعيّن مىگردد: [١٠]
١. پس از تلاقى دو جبهه و حضور در آن نمىتوان جبهه را ترك نمود.
٢. در صورت اشغال سرزمين اسلامى توسط دشمن جهاد بر مردم آن سرزمين متعيّن
[١] . همان، ص ١٦٧ و عسقلانى، الجهاد و السير من فتحالبارى، ص ١٣٠.
[٢] . همان، ص ١٦٨.
[٣] . همان، ص ١٦٩.
[٤] . همان.
[٥] . همان، ص ١٧٢.
[٦] . همان، و المبسوط، ج ١٠ ص ٣٠.
[٧] . همان، ص ١٦٣.
[٨] . همان، ص ١٦٤.
[٩] . همان، ص ١٦٦.
[١٠] . همان، ج ٩ ص ١٦٣.