فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٧١ - بخش اول كليات
[٣] . استفاده از سلاحهاى كشتار جمعى:
اگر در متون روايى و اقوال فقهى صراحتى در منع از استفاده از سلاحهاى كشتار جمعى ديده نمىشود ولى از برخى از استدلالهايى كه در لابهلاى بحثهاى فقهى آمده مىتوان حرمت بكارگيرى سلاحهاى استراتژيك و كشتار جمعى را بهدست آورد.
صاحب جواهر در رد نظريه محقق حلى مبنى بر مكروه شمردن استفاده از سمّ از طريق مسموم كردن آبها مىنويسد:
از متن روايت سكونى از امام باقر (ع) كه فرمود:
«نهى النبى (ص) ان يلقى السم فى بلاد المشركين»
مىتوان چنين برداشت نمود كه چون استفاده از سمّ موجب كشته شدن كودكان، زنان، پيران، مسلمانان و كسانى كه كشتن آنها جايز نيست مىگردد، از اين رو در حديث بهطور مطلق استفاده از سم منع شده است. [١]
اين استدلال بوضوح عدم مشروعيت استفاده از كليه سلاحهاى كشتار جمعى را شامل مىگردد مگر آنكه اين گونه سلاحها به نحوى مورد استفاده قرار گيرد كه تنها كاربرد آن ضربه زدن به قدرت تهاجمى و نظامى دشمن باشد، بدون آنكه به مواردى كه نام برده شد آسيبى وارد آورد.
صاحب جواهر در ادامه استدلال خود مىافزايد:
«بكارگيرى اين نوع سلاحهايى كه به صورت كور همه را يكجا نابود مىكند حتى در شرايطى كه پيروزى بستگى به آن دارد قابل تأمل است. و مىتوان گفت كه حديث سكونى با اطلاق و شمولى كه در نهى دارد اين گونه موارد را نيز شامل مىگردد». [٢]
علامه حلى هم در قواعدالاحكام، اين نظريه را به عنوان يك «رأى» نقل كرده است٣ و محقق كركى در شرح آن، حرمت را به صورتى كه پيروزى حاصل شود اختصاص داده است. [٤]
٤
. جنگ شهرها:
گرچه از بيان گذشته مىتوان حرمت بكارگيرى سلاحهايى كه در جنگ شهرها از آنها استفاده مىشود را استنباط نمود لكن تنها مشكلى كه در اين مورد وجود دارد روايتى است از حفص بن غياث كه مىگويد: از امام صادق (ع) پرسيدم اگر شهرى از بلاد
[١] . جواهر الكلام، ج ٢١ ص ٦٨.
[٢] . همان.
[٣] . جامع المقاصد، ج ٣ ص ٣٨٥.
[٤] . همان.