شيوه‌هاى اعلام برائت مى‌تواند به گونه‌هاى مختلف و در قالب رعايت اصول ديگر اسلام انجام گيرد اما آنچه كه به عنوان ركن در اجراى آن بايد ملحوظ گردد اصل معنى و مفهوم سياسى طرد كردن مشركان و دست رد زدن بر سينه دشمنان و محكوم كردن سياستهاى خصمانه و توطئه‌گرانه آنان و اعلام انزجار از شيوه‌هاى استعمارى، استثمارى و هر گونه رفتار تجاوزكارانه آنهاست.

در بعد اعتقادى اعلان برائت و يا به تعبير قرآنى اذان برائت بايد بگونه‌اى انجام گيرد كه بيانگر بُعد منفى توحيد و تحقق عينى «لا اله» باشد و در بُعد سياسى در قالبى تحقق پذيرد كه اهدافى مشابه آنچه كه پيامبر (ص) در اعلان برائت سال نهم هجرى به‌دست آورد به دنبال داشته باشد.

آن روز مسأله مهم پيامبر (ص) انتخاب ابوبكر و سپس تفويض مأموريت به على (ع) سياست برخورد قاطعانه‌تر و جسورانه‌تر و نياز به شهامت و شجاعت بيشتر را در اعلام برائت نشان مى‌دهد. و مى‌توان از اين تغيير سياست چنين استنباط كرد كه چه بسا اتخاذ رويه ملايم و سياستمدارانه توأم با مداهنه و احتياط در اجراى اين اصل اسلامى كارساز نيست و نمى‌تواند فلسفه واقعى برائت را تحقق بخشد.

معنى و مفهوم اعتقادى و سياسى برائت:

برائت در ترجمه‌هاى فارسى به واژه بيزارى تعبير شده است و شايد اين واژه به خاطر بُعد احساسى و عاطفى آن براى بيان معنى و مفهوم اصل برائت رسا و كافى نباشد.

برائت به معنى دورى جستن و كناره‌گيرى كردن و نوعى منزوى كردن (بايكوت) دشمن است كه در شرايط صلح به منظور باز داشتن دشمن از سوء استفاده از روابط صلح‌آميز بر عليه اسلام و امت اسلامى به شيوه‌اى مناسب با مقتضاى زمان انجام مى‌گيرد.

از نظر تكميل دعوت و مشكل سياسى مدينه از نظر پايان دادن به توطئه‌هاى دشمنان عنود و لجوج تنها پاكسازى حجاز از خصومتهاى مشركان بود كه سرانجام با اعلام برائت براى اسلام و پيامبر (ص) حاصل گشت.