مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٩٩ - ترجمه و شرح خطبه شقشقیّه (ت)
[١]
[١]* اى على، بزرگ است منزلت تو که در شعر بگنجد، یا که نَقّادان و سخنوران صفات نیکویت را به شمار آورند.“
قاضى نورالله پس از نقل این اشعار مىگوید که:
استجماع أمیرالمؤمنین علیهالسّلام به صفات متضاده بر اساس تشبّه آن حضرت به جناب حقّ تعالى است در وسعت کمال و احاطه او، که منحصر به طرفى از اضداد و مقیّد به جانبى نیست؛ بلکه مقتضى تعانق اطراف و جامعیّت اضداد است. زیرا در نزد اهل تحقیق مقرّر است که کمال هر صفتى در آن است که با ضدّ خود معانق و مشابک گردد؛ چنانکه در عقد فرائد الاسماء الحسنى مشاهده مىرود: و (هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ).٦ پس به اعتبارات مختلفه وصف خداى متعال و متشبّهان او در صفات کمال به صفات متقابله توان کرد و در هیچکدام محصور نباشد.
و چه خوب شاعر پارسى زبان گفته است:
|
اسیر نَفس نشد یک نَفَس علىّ ولىّ |
نشد اسیر که بر مؤمنین امیر آمد |
|
|
اسیر نفس کجا و امیر خلق کجا |
که سربلند نشد آن که سر به زیر آمد |
|
|
على نخورد غذائى که سیر برخیزد |
مگر که سیر خورد آن که نیم سیر آمد |
|
|
على ستم نکشید و حقیر ظلم نشد |
نشد حقیر که دشمن برش حقیر آمد |
|
|
على نداد به باطل حقى ز بیتالمال |
که بر حساب و کتاب خدا خبیر آمد |
|
|
درود باد بر آن ملّتى که رهبر وى |
چنین بلندمقام و چنین خطیر آمد |