«دعای پنج تن قبول نمی‌شود: ١. کسی که زنی داشته باشد بدعمل و دعا کند خدا رفتار او را خوب کند. ٢. غلامی که سه بار گریخته باشد و او را نفروشد و بگوید: پروردگارا! اخلاقش را نیکو گردان و مطیعش بنما. ٣. از زیر دیوار شکسته بگذرد و راه رفتن خود را سریع نکند و دعا کند فرود نیاید. ٤. قرض دهد و شاهد نگیرد و بگوید: خدایا واصل گردان. ٥. در خانه نشیند و روزی خواهد.»[١]

عن النّبی صلّی الله علیه و آله و سلّم:

«البَلاءُ یَتَعَلَّقُ بَینَ السَّماءِ و الأرضِ مِثلَ القِندیلِ؛ فإذا سَألَ العَبدُ رَبَّهُ العافیةَ صَرَفَ عَنه البَلاءَ.»[٢]

علّت عدم استجابت برخی دعاها

علّت آنکه بعضی از دعاها مستجاب نمی‌شود، برای آن است که قلب انسان خیانت‌کار است و بدین وسیله ایمانش کم و خدا را حقیقتاً نمی‌خواند؛ بلکه از روی شک و ظنّ کلمه‌ای بر زبان جاری می‌کند. امّا اگر چنان یقین به پروردگار داشته باشد که هیچ ریب و شکّی در او راه نیابد و در حال دعا، جز خود و خدا هیچ حجابی نبیند و دعا را به منزلۀ‌ حبل متّصلی میان خود و خالق بداند، مسلّماً چنین دعائی قبول خواهد شد و اثرش از همه چیز بیشتر است.

احادیثی در تحریص و برانگیختن مردم به دعا

[١]ـ الخصال، ج ١، ص ٢٩٩: «عن محمّد بن حمّاد الحارثی، عن أبی‌عبدالله علیهالسّلام، قال: قال رسولُ الله صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”خمَسةٌ لا یُستجاب لهم: رجلٌ جعل اللهُ بِیَدِه طلاقَ امرأتِهِ فهی تُؤذیه و عنده ما یُعطیها و لم یُخَلِّ سبیلَها، و رجلٌ أبَقَ مملوکُهُ ثلاثَ مرّاتٍ و لم یَبِعْه، و رجلٌ مرّ بحائط مائلٍ و هو یُقبل إلیه و لم یُسرِعْ المشیَ حتى سقط علیه، و رجلٌ أقرض رجلًا مالًا فلم یشهَدْ علیه، و رجلٌ جلس فی بیته و قال: اَللَهمّ ارزُقنی و لم یَطلُب.“»

[٢]ـ مکارم الأخلاق، ص ٢٧٠. ترجمه:

«از پیغمبر اکرم صلّى الله علیه و آله و سلّم روایت است که: بلا چون قندیلى بین زمین و آسمان معلّق مى‌ماند؛ بنابراین اگر بنده از خدا عافیت بخواهد، خداوند بلا را از وى می‌گرداند و دور می‌کند.» (محقّق)