مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٧١ - عدم امکان ادراک خداوند با حواس ظاهره و حواس باطنه که محدودند
«کنت کنزًا مخفیًّا فأحببتُ أن أُعرَفَ؛ فخلقتُ الخلقَ لِکَی أُعرَف.»[١]
عدم امکان ادراک خداوند با حواس ظاهره و حواس باطنه که محدودند
خدای را با حواس ظاهره و حواس باطنه درک نمیتوان کرد؛ زیرا که غیر محدود است.
فعن الباقر علیهالسّلام: «کُلُّ ما مَیَّزتُمُوهُ بِأوهامِکُم فِى أدَقِّ مَعانِیهِ، فهو مَخلُوقٌ [مَصنُوعٌ] مِثلُکُم، مَردُودٌ إلَیکُم.»[٢]
عن أمیرالمؤمنین علیهالسّلام:«لا تُقدِّر عَظمةَ اللهِ [سبحانه] بِقَدرِ عَقلِکَ فَتکونَ مِن الهالِکینَ.»[٣]
عن ابن أبیالحدید:
|
«فیک یا أُعجوبَةَ الکونِ غَدا الفکرُ کلیلا |
||||
|
أنتَ حَیّرتَ ذَوی اللُّبِّ و بَلْبَلْتَ العقولا |
||||
[١]* آسمانها و زمینهای هفتگانه نازل فرمود؛ برای اینکه شما بدانید (یعنی تمام آسمانهای هفتگانه و زمینهای هفتگانه و نزول امر از بین آنها، همه مقدّمه است برای علم شما، و اینکه بدانید) خداوند بر هر چیز تواناست.»
[٦٠]ـ عوالی اللَئآلی، ج ١، ص ٥٥؛ بحار الأنوار، ج ٨٤، ص ١٩٩؛ تفسیر بیان السّعادة، ج ٤، ص ١١٦. ترجمه:
«قبل از آفرینش عالم گنجی پنهان بودم که دوست داشتم شناخته شوم؛ پس مخلوقات را آفریدم تا شناخته شوم.» (محقّق)
[٢]ـ بحار الأنوار، ج ٦٦، ص ٢٩٣ با قدری اختلاف؛ الحکمة المتعالیة فی الأسفار الأربعة العقلیة، ج ٦، ص ٤٢٠. الله شناسی، ج ٣، ص ٢٢:
«تمام چیزهایی را که شما با دقیقترین معانی با افکار خودتان تشخیص و تمیز میدهید و آن را خدا میپندارید، آفریدهای است ساختۀ شما مانند خود شما، و بازگشتش به سوی شما میباشد.»
[٣]ـ نهج البلاغة (عبده) ج ١، ص ١٦٢، با قدری اختلاف. ترجمه:
«عظمت خداوند سبحان را به مقدار و میزان عقل و فهم خود سنجش منما، که در اینصورت در زمره هلاک شدگان قرار خواهی گرفت.» (محقّق)