«”خَصلَةٌ مَن لَزِمَها أطاعَتهُ الدُّنیا و الآخِرَةُ و رَبِحَ الفَوزَ فِی الجَنَّةِ!“ قِیلَ: و ما هِیَ یا رَسُولَ اللهِ؟! قالَ: ”التَّقوَی؛ مَن أرادَ أن یَکُونَ أعَزَّ النّاسِ فَلیَتَّقِ اللهَ عَزّوجَلَّ.“ ثُمَّ تَلا: (وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ).»[١]

شعر حافظ علیه الرّحمة در مسأله تقوا

	مرد خدا شناس که تقوا طلب کند
خواهی سفید جامه و خواهی سیاه باش[٢]

[١]* شیطان رجیم) را مى‌گشاید (به طورى که به هیچ بن‌بستى برخورد نمى‌کند و در مقصد و مرادى که جلو مى‌رود، راه براى او استوار و راه گریز و فرار از شرور و آفات براى او موجود است). * و خداوند روزى وى را از جائى که هیچ گمان ندارد عطا مى‌کند. و کسى که توکّل بر خدا کند، پس خود خدا براى او کافى است. و حقّاً که خداوند امر و تقدیرش را مى‌رساند (و براى هر چیزى که امر او تعلّق گرفته است، براى تحقّق آن نفوذ و قدرتش همراه است) و حقّاً خداوند براى هر چیزى اندازه‌اى مقرّر داشته است.»

[٦٤٣]ـ کنز الفوائد، ج ٢، ص ١٠؛ بحار الأنوار، ج ٦٧، ص ٢٨٥. ترجمه:

«از رسول خدا صلّى الله علیه و آله راویت شده که فرمود: ”خصلتی است که هر کس آن را ملازمت و مواظبت کند، دنیا و آخرت او را اطاعت کند و فائز شدن به دخول در بهشت را سود برَد.“ گفتند: یا رسول الله، آن چیست؟! فرمود: ”تقوا و پرهیزکارى؛ پس هر که مى‌خواهد عزیزترین مردم باشد، تقوای خداوند عزّوجلّ را پیشه کند.“ سپس این آیه را تلاوت فرمود:

”(وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ)؛ و هر کس که تقواى خدا پیش گیرد، خداوند براى او راه بیرون شدن (از مصائب و معاصی) را مى‌گشاید * و خداوند روزى وى را از جائى که هیچ گمان ندارد عطا مى‌کند.“» (محقّق)

[٢]ـ دیوان حافظ، نسخۀ متعلّق به کتابخانۀ مجلس شورا (بهارستان) به شماره ٢٤١٤ (مورّخ ١٢٠٤ه‌) که در مجلّد ٨ فهرست کتابخانه ص ١١٧ معرفی شده است:

ای دل، غلام شاه جهان باش و شاه باش		پیوسته در حمایت لطف إله باش
از خارجی، هزار به یک جو نمی‌خرند		گو کوه تا به کوه، منافق سپاه باش
چون احمدم شفیع بود روز رستخیز		گو این تن بلاکش من، پر گناه باش *