مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٩٥ - داستان اسلام آوردن و از اسلام بیرون رفتن مردمان اندلس
اسلام بیرون رفتن مردان اندلس بیان شود.
داستان اسلام آوردن و از اسلام بیرون رفتن مردمان اندلس
رومیان مدّت هفتصد سال در اسپانیا حکومت نموده و مردم را به آداب مسیح علیهالسّلام تربیت کردند. بعدها اقوام ژرمن به شبهجزیره اسپانیا حرکت نموده و منجمله در ٤١٥ میلادی، ویزیگوتها[١] در اطراف سلسله جبال پیرنه یک حکومتی تشکیل دادند. رومیان غلبه پیدا کرده آنها را شکست داده و در سال ٧١٠ میلادی کلُرُوس نامی از بزرگان اندلس، ویتیتسا پادشاه ویزیگوتها را خلع نمود. در آن هنگام طارق بن زیاد سردار رشید اسلام به بهانه حمایت از ویتیتسا از دماغه اسپانیا گذشته در اسپانیا در سنه ٧١١ میلادی فرود آمد و ویزیگوتها را شکست داده اسپانیا در تحت قلمرو اسلام درآمد.
در سنه ٧٥٥ میلادی که مطابق ١٣٧ هجری است، چون بنیعبّاس به خلافت رسیدند یک نفر از دودمان بنیامیّه، خلافت مستقلّی در اسپانیا تشکیل داده و قرطبه را پایتخت خود نمود. معارف و علوم اسلامی در اسپانیا بالا رفت. مسیحیان از مسلمانان اطاعت نموده مالیات میدادند، و یهودیانی که قبل از ورود طارق از شکنجه مسیحیان در عذاب بودند به آسودگی زیست میکردند.
به طوری تعلیمات اسلامی بالا گرفت که در شهر قرطبه ١١٣٠٠٠ نفر مسلمان وجود داشت و دارای ششصد مسجد بود. شهرهای دیگر اسپانیا مانند اشبیلیه و طُلَیطَله و قرناطه هر کدام مانند قرطبه دارای عظمت بودند، ولی کمکم قدرت حکومت مرکزی اسلامی از آنجا کم شد و سلطنت اسلامی تبدیل به ملوکالطوایفی گشت و کمکم عدّه قلیلی از ویزیگوتهای مسیحی، سلطنتهای اسلامی را از پای درآوردند.
پاپ تمام خوانین اروپا را برای جنگ مسلمین دعوت کرد، و از طرفی
[١]ـ ویزیگوتها (visigoths) یا باخترگوتها یکی از دو شاخه اصلی گوتها از ژرمنهای خاوری بودند. شاخه دیگر گوتها اوستروگوتها و یا خاورگوتها بودند. (محقّق)