مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٨٠ - نصیحت أمیرالمؤمنین به شخصی که تمنّای موعظه نمود
اشعار مولانا در لزوم تزکیه و مراقبه
|
نشاط عیش به باغ بقا توانی کرد»[١] ـ الخ. |
«اگر دل از غم دنیا جدا توانی کرد |
نصیحت أمیرالمؤمنین به شخصی که تمنّای موعظه نمود
نصیحت أمیرالمؤمنین به شخصی که از حضرت تمنّای موعظه نموده بود: «لا تَکُن مِمَّن یَرجُو الآخِرَةَ بِغَیرِ العَمَل» ـ[٢] الخ.
[١]ـ دیوان شمس تبریزی:
|
نشاط و عیش، به باغِ بقا توانی کرد |
اگر دل از غم دنیا جدا توانی کرد |
|
|
همه کدورت دل را، صفا توانی کرد |
اگر به آب ریاضت برآوری غسلی |
|
|
نزول در حرم کبریا، توانی کرد |
ز منزل هَوَسات ار دو گام پیش نِهی |
|
|
که قدر و قیمت خود را، بها توانی کرد |
درون بحرِ معانی لا، نِه آن گهری |
|
|
مقامِ خویش، بر اوج علا توانی کرد |
به همت، ار نشوی در مقامِ خاک مقیم |
|
|
گذشتههای قضا را، ادا توانی کرد |
اگر به جِیب تفکّر، فرو بری سر خویش |
|
|
تو نازنینِ جهانی، کجا توانی کرد |
ولیکن این صفتِ رهروان چالاکست |
|
|
نه رنگ و بویِ جهان را، رها توانی کرد |
نه دست و پای اجل را، فرو توانی بست |
|
|
اگر به نفس لئیمت، غزا توانی کرد |
تو رُستمِ دل و جانی و سرورِ مردان |
|
|
به درد او، غم دل را روا توانی کرد |
مگر که درد غم عشق، سر زند در تو |
|
|
ز جان تو، میل به سوی هما توانی کرد |
اگر تو جنسِ همایی و جنس زاغ نهای |
|
|
به باغِ جنّتِ وصلش، چرا توانی کرد |
ز خارِ چون و چرا، این زمان چو درگذری |
|
|
نگر که در دلِ آن شاه، جا توانی کرد |
همایِ سایۀ دولت، چو شمس تبریزیست |
[٢]ـ نهج البلاغه (عبده) ج ٤، ص ١٧٤:
«و قالَ علیه السلام لِرَجُلٍ سَألَهُ أن یَعِظَهُ:
”لا تَکُن مِمَّن یَرجُو الآخِرَةَ بِغَیرِ العَمَلِ و یُرَجِّی التَّوبَةَ بِطُولِ الأمَلِ. یَقُولُ فِی الدُّنیا بِقَولِ الزّاهِدِینَ و یَعمَلُ فِیها بِعَمَلِ الرّاغِبِینَ. إن أُعطِیَ مِنها لَم یَشبَع و إن مُنِعَ مِنها لَم یَقنَع. یَعجِزُ عَن شُکرِ ما أُوتِیَ و یَبتَغِی الزِّیادَةَ فِیما بَقِیَ. یَنهَى و لا یَنتَهِی، و یَأمُرُ بِما لا یَأتِی. یُحِبُّ الصّالِحِینَ و لا یَعمَلُ عَمَلَهُم، و یُبغِضُ المُذنِبِینَ و هُوَ أحَدُهُم. یَکرَهُ المَوتَ لکَثرَةِ ذُنُوبِهِ و یُقِیمُ عَلَى ما یَکرَهُ المَوتَ لَهُ. إن سَقِمَ ظَلَّ نادِمًا و إن صَحَّ أمِنَ لاهِیًا. یُعجَبُ بِنَفسِهِ إذا عُوفِیَ و یَقنَطُ إذا ابتُلِیَ. إن أصابَهُ بَلاءٌ دَعا مُضطَرًّا *