مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٩٨ - ارتباط چند واقعه مهم تاریخی با مسأله تولّی و تبرّی
لباسهای پشمینه و موئین را که لباس مجاهدین اسلام بود از تن درآورده، لباس حریر در بر کردند.
از تعالیم اسلامی و نماز و روزه دوری کرده، و آنها را کهنهپرستی مینامیدند و در مساجد پیران فرتوت جمع میشدند.
دختران نصاری در مهمانخانهها با جوانان مسلمین بنای دلربایی گذاشته، و مسلمین شبها تا دیر وقت در مهمانخانهها بسر میبردند.
خوشگذرانی به قدری شیوع یافت که مخارج عادی از عهدهاش بر نیامد؛ لذا دست به طرق اکتساب غیر مشروع از قبیل رشوه زده شد. عشقبازی بالا گرفت، فحشاء از حد گذشت، فقر و بدبختی ایجاد شد، میان طبقه غنی و فقیر اختلاف شدید حاصل شد.
در این هنگام تعداد مبلّغین مسیحی در اندلس به هزار نفر رسید و شمار مبلّغین مسیحی که مخارج آنها را خود پاپ میپرداخت به ٤٨٥ نفر بالغ شد و نیز پاپ از جیب خود برای شراب مسلمین سالیانه یکهزار فلورین میداد.
امرای مسلمین خیانت نموده با مسیحیان همدست شدند و لشکر کفر بر شهرهای اسلام تاخت؛ زنها را به اسارت برد، دختران را بیناموس نموده، یک روز ١٣٠٠٠ نفر مسلمان را کشته و اموال آنها را آتش زدند و چنان بر شهرهای مسلمین غالب آمدند که پس از چندی نام اسلام به کلّی از آنجا رخت بر بست.[١]
در ایران نیز به وسیله تبلیغات و انتشارات وارد شدند.
ارتباط چند واقعه مهم تاریخی با مسأله تولّی و تبرّی
در اینجا مناسب است مطالب زیر را گوشزد نمود:
داستان تنباکوی میرزای شیرازی؛[٢]
[١]ـ جهت اطّلاع بیشتر پیرامون وقایع اندلس و خیانتهای امرای مسلمین در آن بلاد رجوع شود به: امام شناسی، ج ١٧، ص ٤٣٢.
[٢]ـ جهت اطّلاع بیشتر پیرامون این مطالب رجوع شود به: همین موسوعه، ج ٣، ص ٢٨١ إلی ٣٩١.