مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٧٧ - روضه سر مبارک حضرت سیّدالشّهداء علیهالسّلام در مجلس یزید

* * *

تجلّی مراتب ذات و اسماء و صفات حق تعالی به میزان استعداد ممکن

ابراهیم علیهالسّلام به مقام اسماء و صفات رسید ولیکن به مرتبۀ فنا در ذات نرسیده، جز یک لحظه که حالی بر او دست داد؛[٢] ولیکن پیغمبر اسلام و ائمّۀ اطهار علیهمالسّلام دائماً این حال در آنها متمکّن بود.

نمرودیان با ابراهیم زنده، کار داشتند و می‌خواستند او را در آتش اندازند، ولی مشرکین صدر اسلام از سر بریده و لب و دندان سیّدالشّهداء هم خودداری ‌نکردند.

روضه سر مبارک حضرت سیّدالشّهداء علیهالسّلام در مجلس یزید

قضیه مجلس عبیدالله بن زیاد یا یزید ـ لعنة الله علیه ـ و چوب زدن بر دندان مبارک و درد دل حضرت زینب با سر حضرت.[٣]

[١]ـ دیوان حافظ، ص ١٣٩، غزل ١٣٩.

[٢]ـ وصول به هر مرتبه از مراتب صفات و اسماء و ذات به معنای حصول فعلیّت در آن مرتبه و استعداد برای مرتبه مافوق است، و مرتبه مافوق دفعةً و بالإستمرار برای سالک حاصل نمی‌شود؛ بلکه با تجلّیات و نفحات لحظه‌ای و به طور متناوب پیدا می‌شود تا اینکه در مرتبه مافوق به فعلیّت تامّه و ملکه برسد.

بنابراین سالکی که در مرتبه توحید صفاتی و پس از آن اسمائی به فعلیّت و ملکه رسیده است، هیچ ملازمه‌ای با مرتبه توحید ذاتی ندارد؛ بلکه توحید ذاتی کم‌کم به صورت لحظه‌ای برای او حاصل می‌شود و جریان حضرت ابراهیم نیز بر همین قیاس است. آن حضرت در توحید صفاتی و اسمائی به فعلیّت رسیده بودند، امّا در توحید ذاتی به طور مستمرّ و ملکه خیر؛ بلکه نفحاتی از آن نشئۀ ربوبی نصیبشان شده بود و مابقی مراتب را در عالم آخرت طی خواهند کرد. (معلّق)

[٣]ـ نور ملکوت قرآن، ج ‌١، ص ٨٦:

«سیّد بن طاووس گوید:

یزید در مجلس خود سر حسین علیهالسّلام را پیش روی خود نهاد، و زنان را پشت سر خود *