مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٣٠ - عقیده نصاری مستلزم جسمیّت خداوند است
[١]
پروردگار جسم نیست و مادّی نیست، دارای هیولی نیست؛ برای آنکه در جسم مرحلۀ قوّه و استعداد است و خداوند از آن بریّ است. البتّه این عقیده مختص طائفه ناجیه امامیّه است و الاّ طوایف دیگر قائل به جسمیّت هستند.
عقیده نصاری مستلزم جسمیّت خداوند است
[١]* یا هر دو قدیم و قویّ هستند؛
و یا هر دو ضعیف هستند؛
و یا یکی از این دو قوی و دیگری ضعیف است.
پس اگر هر دو قوی هستند (و قدرت مطلق دارند) چرا هر یک از این دو، صاحب خود را دفع نمیکند و به تدبیر عالم متفرّد و تنها نمیشود؟!
و اگر گمان کنی که یکی از ایشان قوی و دیگری ضعیف است، ثابت میشود که خدا یکی است چنانکه ما میگوییم؛ به جهت عجز و درماندگی ظاهر و آشکار در دوّم (که به آن قوی محتاج است.)
(و اگر هر دو ضعیف باشند بدیهی است که هیچ یک خدا نخواهند بود.)
(ثانیاً:) اگر بگویی که آنها دو تا هستند، از این خالی نیست که:
یا هر دو از هر جهت با هم اتّفاق دارند؛
یا هر دو از هر جهت با هم افتراق و اختلاف دارند؛
(یا از جهتى با هم اتّفاق دارند و از جهتى دیگر افتراق دارند.)
(در فرض اوّل بدیهی است که صدور یک فعل بسیط، از دو فاعل محال است.)
(و در فرض دوّم) وقتی امر خلق را منظّم و فَلَک را در گردش و تدبیر عالم را یکسان مىبینیم، و شب و روز و خورشید و ماه را هم ملاحظه مىکنیم، صحّت کار و درستی تدبیر و ائتلاف امرِ عالم، بر این دلالت میکند که مدبّر عالم یکی است.
(و چون فرض سوّم مفسده هر دو شقّ قبلی را شامل است، به طریق اولى ظاهرالبُطلان است.)
(ثالثاً:) اگر دو خدا را ادّعاء کنی، بر تو لازم میآید که فُرجه و میانه و مابهالامتیازی در بین باشد تا دوئیّت آنها درست شود؛ پس این فرجه بین آن دو سوّمی میشود که همانند آن دو قدیم است و بنابراین بر تو لازم میآید که به سه خدا قائل شوی.
و اگر سه خدا را ادعاء کنی، آنچه در دو خدا گفتیم بر تو لازم میآید، و در اینصورت باید در بین آن دو نیز فرجه باشد و بنابراین خدایان پنج میشوند؛ پس کلام در عدد و شماره، به بینهایت (و تسلسل) متناهی میشود.» (محقّق)