مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٨٧ - بزرگان تمام همّ و غمّ خود را مخالفت با هوای نفس قرار دادهاند

دو روایت در ضرورت مخالفت با هوای نفس

در وافی وارد است، عنأبی‌عَبدِاللهِ علیهالسّلام یَقُولُ:

«احذَرُوا أهواءَکُم کَما تَحذَرُونَ أعداءَکُم؛ فَلَیسَ شَی‌ءٌ أعدَی لِلرِّجالِ مِنِ اتِّباعِ أهوائِهِم و حَصائِدِ السِنَتِهِم‌.»[٢]

و عن أمیرالمؤمنین علیهالسّلام:

«إنَّ أخوَفَ ما أخافُ عَلَیکُمُ اثنانِ: اتِّباعُ الهَوَی و طُولُ الأمَلِ؛ فَأمّا اتِّباعُ الهَوَی فَیَصُدُّ عَنِ الحَقِّ و أمّا طُولُ الأمَلِ فَیُنسِی الآخِرَةَ.»[٣]

بزرگان تمام همّ و غمّ‌ خود را مخالفت با هوای نفس قرار داده‌اند

بزرگان تمام همّ و غمّ‌ خود را مخالفت با هوای نفس قرار داده‌اند. و انصافاً کار مشکلی است و جهاد اکبر است؛ زیرا پیغمبر بعد از مراجعت از غزوه فرمودند: «قد رَفَعَ عنّا الجهادُ الأصغرُ و بَقیَ علینا الجهادُ الأکبرُ»[٤]و از هوای نفس به خدا پناه می‌بردند.

[١]ـ مثنوی معنوی، طبع میرخانی، پایان‌ دفتر چهارم، ص‌ ٤٢٠‌.

[٢]ـ الوافی، ج ٥، ص ٩٠١؛ الکافی، ج ٢، ص ٣٣٥. ترجمه:

«حضرت صادق علیهالسّلام می‌فرمود: از هواهاى نفسانى خود چنانچه از دشمنانتان حذر می‌کنید، برحذر باشید و بترسید؛ زیرا براى مردان چیزی دشمن‌تر از پیروى هواهاى خودشان و دِروشده‌هاى زبان‌هایشان (کلام بیهوده‌ای که زبان آن را درو می‌کند) نیست. (محقّق)

[٣]ـ نهج البلاغة (عبده) ج ١، ص ٩٢. امام شناسى، ج ‌١٣، ص ١٨٥:

«تحقیقاً آن چیزى که از همه چیز بیشتر مرا نگران مى‌کند، پیروى از هواى نفس و آرزوى طولانى است. امّا پیروى از هواى نفس، انسان را از حق باز مى‌دارد، و امّا آرزوى طولانى انسان را از آخرت به فراموشى مى‌اندازد.»

[٤]ـ نص عبارت فوق در مجامع روائی موجود یافت نشد، لیکن در مستدرک الوسائل، ج ١١، *