جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٦٨ - غزل ٣٦٨ اى دل ريش مرا با لب تو حق نمك

محبوبا! بندگانت تو را به حسن و جمال و كمال و بنده نوازى شناخته‌اند، چرا لب نمى گشايى و جلوه نمى نمايى و سخن با من نمى گويى، تا خلائق از عقيده خود باز نگردند.

در واقع، با اين بيان اظهار عشق به ديدار و شنيدن گفتار معشوق مى نمايد. در جايى مى گويد:

و در جاى ديگر مى گويد:

معشوقا! مرادم از زيستن در اين عالم و بهره‌مند شدن از مظاهر، توجّه به ملكوت آنان و ديدار توست از طريق ايشان؛ كه:

٢٩٨٨

«إلهى! عَلِمْتُ بِاخْتِلافِ الآثارِ وَتَنَقُّلاتِ الأطْوارِ، أنَّ مُرادَكَ مِنّى أن تَتَعرَّفَ إلَىَّ فى كُلِّ شَىْ ءٍ حَتّى‌ لا أجْهَلَكَ فى شَىْ ءٍ.»

[٣]: (بار الها! با پى در پى در آمدن آثار و مظاهر و دگرگون شدن تحولات دانستم كه مراد تو از من اين است كه در هر چيز خودت را به من بشناسانى، تا در هيچ چيز به تو جاهل نباشم.).

و چنانچه مظاهر بخواهند با مظهريّتشان مرا از تو دور سازند، اعتنايى به آنها.

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٨٥، ص ٣٥١.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٢٩، ص ١٢١.

[٣] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٨.