جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٠٣ - غزل ٤١٩ ز دست كوته خود زير بارم

از شراب ديدار دوست پيمانه اى آشاميده‌ام، كه هوشيارى و بيدارى را نمى دانم.

و يا آنكه: از پيمانه عشق و راهنمايى انبياء و اولياء :، كه ظرف تجلّيات دوستند، شرابى نوشيده‌ام، كه هوشيارى و بيدارى را نمى فهمم.

به گفته خواجه در جايى:

اى دوستان! اگر مى نگريد امروز در مقابل انبياء و اولياء : و يا اساتيد، سر خضوع و كرنش و تعظيم فرود مى آورم و آستان آنان را (كه جام تجلّيات محبوب منند) مى‌بوسم، براى آن است كه راهنماييهايشان مرا از فظرتِ: «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها»[٢]: (همان سرشت خدايى كه همه را بر آن نو آفرينى فرمود.) با خبر ساخت.

چگونه مى توانم شكر اين نعمت را ننمايم كه فرمود:

٢٩٢٣

«مَنْ شَكَرَ مَنْ أنْعَمَ عَلَيْهِ، فَقَدْ كافاهُ.»

[٣]: (هركس سپاس كسى را كه به او نيكى كرده بجاى آورد، جزاى نيكى او را داده.

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٨٤، ص ١٥٧.

[٢] - روم: ٣٠.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب الشّكر، ص ١٨٠.