جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٥١ - غزل ٣٩٦ مرا مى بينى و هر دم زيادت مى كنى دردم

در جايى مى گويد:

گويا اراده‌ات بر آن قرار گرفته كه مرا بكلّى از خويش بستانى و بى‌سامانم ببينى، تا سامان دهى، و به درد عشقم مبتلا فرموده‌اى، تا به كلّى بسوزم و نابود گردم و قابل پيشگاهت شوم، و گويا سامانم در بى‌سامانى و دوايم را در بى‌درمانى ديده‌اى.

به گفته خواجه در جايى:

اى دوست! چنانچه اراده تو تعلّق به نابودى و فناى من گرفته، چه زودتر به نابودى‌ام آگاه ساز تا جز تو را نبينم. و اين گونه رهايم مكن و مگذر، و پس از نابودى‌ام باز عنايتى فرما و بر كشته من بگذر، و بازجويى از اين كشته خويش بنما تا زنده گردد و به بندگى‌ات برخيزد.

خلاصه بخواهد با اين بيان بگويد: فنا، و بقاء بعد از فنايم كرامت فرما؛ كه:

٢٧٩٨

«إلهى! هَبْ لى كَمالَ الإنْقِطاعِ إلَيْكَ ... فَتَصِلَ إلى‌ مَعْدِنِ العَظَمَةِ وَتَصيرَ أرْواحُنا مُعَلَّقَةً بِعِزِّ قُدْسِكَ. إلهى! وَاجْعَلْنىِ مِمَّنْ نادَيْتَهُ فَأجابَكَ، وَ لاحَظْتَهُ فَصَعِقَ لِجَلالِكَ، فَناجَيْتَهُ سِرّاً وَعَمِلَ لَكَ جَهْراً.»

[٣]:

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٢٥، ص ٣٧٧.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٨٠، ص ٩٠.

[٣] - اقبال الاعمال، ص ٦٨٧.