جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٤ - مقدمه نظر خواجه در باره علم و فضيلت
|
با عقل وفهم و دانش، دادِسخن توان داد |
چون جمع شد معانى، گوىِ بيان توان زد[١] |
|
|
از قال و قيلِ مدرسه، حالى دلم گرفت |
يك چند نيز، خدمتِ معشوق و مى كنم[٢] |
|
|
بِشُوى اوراق، اگر همدرس مايى |
كه علمِ عشق در دفتر نباشد[٣] |
|
|
مشكل عشق، نه در حوصله دانش ماست |
حلّ اين نكته، بدين فكرِ خطا نتوان كرد[٤] |
|
|
نگار من، كه به مكتب نرفت و خط ننوشت |
به غمزه، مسئله آموزِصد مدرِّس شد[٥] |
|
|
مرا تا عشق تعليمِ سخن كرد |
حديثم نكته هر محفلى بود[٦] |
|
|
فلك، به مردم نادان دهد زمامِ مراد |
تو اهل دانش و فضلى، همين گناهت بس[٧] |
|
|
مطرب كجاست؟ تا همه محصولِ زهد و علم |
در كار بانگ بربط و آواز نِىْ كنم[٨] |
|
|
جهل من و علم تو، فلك را چه تفاوت |
آنجاكه بصر نيست، چه خوبىّ وچه زشتى[٩] |
|
|
ز كُنج مدرسه، حافظ! مجوى گوهرِ عشق |
قدم برون نه اگر ميل جستجو دارى[١٠] |
|
با توجّه به آيات و احاديث فوق و نيز ابيات خواجه، خواننده عزيز خود قضاوت خواهد كرد كه مرحوم خواجه از كدام علم نكوهش و از چه علمى تمجيد و تعريف مىكند.
[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٩٧، ص ١٦٦.
[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٠٠، ص ٢٩٧.
[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٦٤، ص ١٤٤.
[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٧٠، ص ١٤٨.
[٥] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢١١، ص ١٧٦.
[٦] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٤٦، ص ٢٠٠.
[٧] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٢٥، ص ٢٥٠.
[٨] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٠٠، ص ٢٩٦.
[٩] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٥٢، ص ٣٧٥.
[١٠] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٨٠، ص ٤١٦.