جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٨٠ - غزل ٤٠١ حجاب چهره جان مى شود غبار تنم

خواجه در اين غزل به مشكلات طريقه عاشقى و موانعش اشاره نموده، و در مقام تمنّاىِ برطرف شدن آن بوده و مى گويد:

بدن عنصرى‌ام، حجاب چهره جان و عالم ملكوت و حقيقتم شده، و نمى گذارد به آن توجّه داشته باشم. خوشا روزى! كه به موت اختيارى، و يا موت اضطرارى، از تعلّقات عالم طبيعت جدا گردم؛ كه:

٢٨٢٠

«مَنْ رأَى المَوْتَ بِعَيْنِ يَقينِهِ رَآهُ قَريباً.»

[١]: (هركس مرگ را با چشم يقين بنگرد، آن را نزديك خواهد ديد.- نيز:

٢٨٢١

«مَنْ رَأَى المَوْتَ بِعَيْنِ أَمَلِهِ، رَأهُ بَعيداً.»

[٢]: (هركس مرگ را با چشم آرزو بنگرد، آن را دور خواهد ديد.- همچنين:

٢٨٢٢

«أفْضَلُ تُحْفِةَ المُؤْمِنِ، ألْمَوْتُ.»

[٣]: (مرگ، بهترين تحفه براى مؤمن مى باشد.) و:

٢٨٢٣

«فِى المَوْتِ راحَةُ السُّعدآءِ.»

[٤]: (راحتى نيكبختان در مرگ حاصل مى شود.- نيز:

٢٨٢٤

«لا مُريحَ كالمَوْتِ»

[٥]: (هيچ چيزى همچون مرگ انسان [با كمال‌] را آسوده نمى سازد.).

زيرا:

[١] ( ١، ٢) غرر و درر موضوعى، باب الموت، ص ٣٧٣.

[٢] ( ١، ٢) غرر و درر موضوعى، باب الموت، ص ٣٧٣.

[٣] ( ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب الموت، ص ٣٧٠ و ٣٧٢.

[٤] ( ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب الموت، ص ٣٧٠ و ٣٧٢.

[٥] - غرر و درر موضوعى، باب الموت، ص ٣٧٤.