جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٩٦ - غزل ٣٨٨ به عزم توبه سحر گفتم استخاره كنم

آرى، اين لعل لب حيات بخش يار است، و اين عقيقين و آتشين شراب جانان و تجلّيات پر شور اوست، كه سالك را زندگى و جوانى و حيات هميشگى مى بخشد.

خواجه هم مى خواهد بگويد: چنانچه دوست به سر عنايت آيد، و مرا به مشاهدات حيات بخشش مورد توجّه قرار دهد، جوانى را از سر خواهم گرفت، و عمر پايان يافته در فراقش را با نشاط و خوشى و جوانى به پايان خواهم بود، و از گرفتگى و غنچه بودن باز خواهم شد، و چون گل كه وقت شكفته شدن جامه چاك مى‌كند و كاسه مى گيرد، چنان خواهم كرد و شراب مشاهده‌اش را خواهم ستانيد.

به گفته خواجه در جايى:

و نيز در جاى ديگر:

ممكن است منظور از «شاه»، يكى از اهل كمال بوده (چون شاه داعى الى اللَّه، و يا شاه نعمة اللَّه ولىّ). گويا پيش از اين حالى در مجلس آنان به وى دست داده، كه مى‌گويد: «به ياد مجلس شاه ...»

گويا سخن خواجه در اين بيت با زاهد و واعظ است، مى‌خواهد بگويد: از منى.

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٤٨، ص ٣٢٨.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٤٧، ص ٣٢٧.